null Beeld

FilmrecensieNomadland

Nomadland, genomineerd voor zes oscars, is een diep ontroerende roadmovie

Nomadland
Regie: Chloé Zhao.
Met Frances McDormand, David Strathairn, Linda May en Swankie. ★★★★★

Eerder gaf ze de western een nieuwe impuls met The Rider, over een gewonde rodeo-cowboy. Nu geeft de Amerikaans-Chinese regisseur Chloé Zhao ook haar eigen draai aan een ander typisch Amerikaans genre: de roadmovie. In Nomadland, dat met zes nominaties favoriet is voor de Oscars, volgen we niet de geijkte stoere types in snelle auto’s. Nee, we gaan op pad met mensen van middelbare leeftijd die hun boeltje hebben opgepakt en in campers door Amerika reizen.

Frances McDormand speelt Fern.  Ze heeft niet alleen haar man verloren maar ook haar werk en haar huis. 


 Beeld SEARCHLIGHT PICTURES
Frances McDormand speelt Fern. Ze heeft niet alleen haar man verloren maar ook haar werk en haar huis.Beeld SEARCHLIGHT PICTURES

Een van die moderne nomaden is Fern, door Frances McDormand gespeeld als een soort hedendaagse Buster Keaton: tuinbroek, verfomfaaid kort haar. Een vrouw van weinig woorden maar met een opvallend open blik. Fern is een vrouw in rouw. Ze heeft niet alleen haar man verloren maar ook haar werk en haar huis. De mijnsluiting. De recessie. Inmiddels reist ze rond in een omgebouwd bestelbusje. En wat een genot om met haar mee te reizen door het Amerikaanse westen, met zijn betoverende berglandschappen, metershoge cactussen, elke avond een andere zonsondergang, en niet te vergeten de melancholische muziek van de Italiaanse pianist Ludovico Einaudi.

Maar we zien ook het echte leven ‘on the road’. En dan gaat het bij Chloé Zhao niet alleen om de seizoensarbeid die onderweg wordt verricht, in een megafabriek van Amazon, en het vele geklus aan het busje, maar ook om Ferns ontmoetingen met echte nomaden. Zoals Linda en Swankie, twee oude dames die evenals Fern alleen op reis zijn en zichzelf spelen in de film.

Acteurs en echte nomaden

In haar eerste twee films Songs My Brother Taught Me en The Rider wist Zhao documentaire en fictie al op een speciale manier te verweven. Ze liet echte mensen in hun eigen verhalen spelen die ondertussen wel door haar in een scenario waren gegoten en prachtig werden gefotografeerd door haar vriend, de Britse cameraman Joshua James Richards. In Nomadland spelen acteurs en echte nomaden door elkaar, Zhao laat het echte leven toe, wat de film een bijzonder naturel gevoel geeft.

Frances McDormand  Beeld SEARCHLIGHT PICTURES
Frances McDormandBeeld SEARCHLIGHT PICTURES

Als basis diende het nonfictieboek Nomadland: Surviving America in the 21st Century van Jessica Bruder die zelf in een camper door Amerika trok. Kritiek is er inmiddels ook: dat de film geen aandacht zou besteden aan de onmenselijke arbeidsomstandigheden bij Amazon. Zhao’s reactie was dat de film wel degelijk stilstaat bij falende ouderenzorg als effect van het het kapitalisme. Ik zou zeggen, je kunt niet alles hebben, dit is geen Ken Loach-film, deze film gaat over andere dingen.

Samen met Fern ontdekken we de camaraderie die onder de reizigers heerst. Soms heb je het gevoel in een oude pioniersfilm te zitten, met kampvuur en al. Er zijn kleine, beeldschone gestes: er wordt een boterham tegen een biertje geruild. Fern is de koning te rijk met een aan haar geschonken tuinstoel. De film vertelt iets over onze wereld van spullen, via de fabriekshal van Amazon met de miljoenen pakjes, en al het karton en plastic. Daartegenover staat de simpele steen die Fern krijgt van Dave, de reiziger met wie ze misschien meer deelt dan vriendschap. Of het gedicht dat ze zich herinnert, na de ontmoeting met een jonge nomade die zijn geliefde heeft achtergelaten.

Nomadland combineert op unieke wijze roadmovie, rouwdrama en natuurfilm. Het is het diep ontroerende verhaal van een vrouw die zichzelf ontdekt, door ontmoetingen met en verhalen van medereizigers. Mensen die allemaal iets hebben meegemaakt, waardoor ze op pad zijn gegaan. Ferns wereld wordt onderweg groter en groter.

Nomadland is vanaf vrijdag 30 april te zien op Disney+

De 93ste Oscaruitreiking vindt plaats in de nacht van zondag 25 op maandag 26 april en is te volgen op de Nederlandse televisiezender Fox. Dit zijn de favorieten volgens de Trouw-redactie.

NB: In een eerdere versie van dit artikel stond vermeld dat de film vier sterren kreeg van de recensent. Dat is onjuist, het moeten er vijf zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden