BoekrecensieLelystad

Niet zo maakbare samenleving

Met het autobiografische ‘Lelystad’ schreef Joris van Casteren een even smakelijke als grondige analyse van een fiasco. Maar hij schrijft de stad niet af.

Lelystad heeft veel tegenslag gekend, en het boek ‘Lelystad’ (2008) van Joris van Casteren kun je opvatten als een zoveelste dreun voor het imago van de stad. Maar hart voor de stad en haar bewoners kun je Van Casteren niet ontzeggen. Wel beschrijft hij even nuchter als rauw hoe de geplande modelstad ontaardde in een slap architectonisch aftreksel. De bewoners die hij ten tonele voert, van zijn eigen ouders tot mede-wijkbewoners tot regenten, lijken de verpersoonlijking van het fiasco dat de stad trof.

Neem wijkbewoner Brian. “Brian was op jonge leeftijd van school gegaan. Hij verdiende geld, terwijl wij een gulden zakgeld in de week kregen. Hij werkte in de Martinair-fabriek, een van de weinige bedrijven die overleefden op het Lelystadse industrieterrein. Bij Martinair stond Brian aan de lopende band. Hij legde takjes peterselie op huzarenslaatjes.”

Of neem de eerste burgemeester, Hans Gruijters. “Gruijters hield zijn eerste toespraak in de polder. Hij zei dat Lelystad geen doodgeboren kindje was, maar wel een zorgenkindje. Hij zou wat gaan doen aan de werkgelegenheid. […] Vijf jaar later was hij niet zo enthousiast meer. De stad was nauwelijks gegroeid, mensen die naar de polder wilden, vestigden zich liever in Almere. Die stad had Gruijters in zijn laatste jaar als minister zelf aangewezen als groeikern.”

Tandenknarsende erkenning 

Van Casteren dient zijn verhalen smakelijk op; haast ongemerkt neemt de lezer een grondige analyse tot zich van de ideeën over de maakbare samenleving, en hoe die gestrand zijn in de praktijk, gestaafd met een indrukwekkende hoeveelheid bronnen. Daarvoor kreeg Van Casteren ook enige, tandenknarsende erkenning van stads- en provinciebestuurders.

Aan de tiende herdruk in 2017 voegde de auteur een extra hoofdstuk toe, al even tragikomisch als de eerdere. Eén geportretteerde deed Van Casteren een proces aan omdat hij zich beledigd voelde. De zaak werd geseponeerd.

Joris van Casteren
Lelystad
Prometheus; 336 blz; € 12,99 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden