RecensieBoek

Nelleke Noordervliet jongste roman over de rel rond een fout manifest kent nuance én vaart

In De val van Thomas G. wordt de hedendaagse neiging om alleen maar voor of tegen te zijn indringend aan de kaak gesteld.

Waarom geeft een eerbare uitgever een fout boek uit? Die vraag staat centraal in Nelleke Noordervliets jongste roman De val van Thomas G. Een eenvoudig antwoord is er niet, dat spreekt wel uit het feit dat Noordervliet diverse personages aan het woord laat om er hun licht over te laten schijnen. Romans met zo’n meervoudig perspectief hebben vaak een speciaal effect: je krijgt een meerstemmig verhaal met diverse psychologische gesteldheden en zonder eenduidige slotsom.

Het is een vorm die de scherpzinnige schrijver die Noordervliet is, als gegoten zit. Haar boek gaat over een hachelijk onderwerp dat ze van alle kanten benadert. Thomas Geel, uitgever bij een niet al te florerend boekenhuis, heeft een bijzonder reactionair pamflet van zijn oude jeugdvriend Rudolf­­ Merckelbach uitgegeven, getiteld Hedendaags­­ fanatisme, waarin de zegeningen van de Verlichting en democratie worden afgebroken en de vloer wordt aangeveegd met de huidige ‘inclusieve’ maatschappij.

In de wereld buiten de roman zou je zeggen een boek dat het gedachtegoed van Thierry Baudet en FvD min of meer omarmt. Hedendaags fanatisme veroorzaakt een schandaal en niet lang daarna komt Thomas om; is het moord, zelfmoord, een ongeluk? Zijn vrouw Isa probeert in haar vakantiehuis in Ierland tot bedaren te komen, maar journalist Joris wil samen met Thomas’ dochter Leonie en zijn opvolgster Anne Benraad juist de motieven en achtergronden van het omstreden boek, de schrijver en zijn uitgever weer oprakelen.

Een afwisselend en boeiend palet van opvattingen, karakters en persoonlijke geschiedenissen

Het resultaat is een afwisselend en boeiend palet van opvattingen, karakters en persoonlijke geschiedenissen, door Noordervliet strak geregisseerd want zij is wel een schrijfster van de nuance maar niet van de losse eindjes. Je zou kunnen zeggen dat De val van Thomas G. belichaamt wat Thomas G. zelf over literatuur opmerkt: ‘De complexe personages, die zo precies lijken op mensen in de werkelijkheid, ontvouwen hun zijn en hun wezen (in hoog tempo, alsof een versnelde film van het openen van een bloem wordt afgedraaid), terwijl mijn werkelijkheid intussen voortgaat en zich ontvouwt. 

De literatuur trekt zich niets aan van tijd of ruimte, ‘is’ niet zoals ik ‘ben’.’ Die eigenschap van literatuur benut Noordervliet ten volle om haar lezers iets over onze werkelijkheid en maatschappij mee te geven. Gaandeweg kom je erachter hoe verknoopt ieders beweegredenen zijn; in De val van Thomas G. wordt de hedendaagse neiging om dingen eenvoudig of eendimensionaal te zien, vóór of tegen te zijn, op indringende wijze aan de kaak gesteld.

Op een bepaalde manier voelt de roman aan als de fictionele weerslag van een hedendaags politiek-maatschappelijk debat maar gelukkig is Noordervliet welbespraakt en beeldend genoeg om er niet alleen een intellectueel brouwsel van te maken, maar het geheel ook flinke vaart en emotionele lading te geven. De verpeste jeugd van Thomas G., een miskraam van Isa, zelfs de in mijn ogen onverklaarbare one-night-stand tussen Joris en Leonie, laten zien dat Noordervliet niet alleen een schrijfster van de Verlichting en het humanisme maar ook van de psychologie en de troebele aanvechtingen is. Die mix maakt het mooi.

Beeld -

Nelleke Noordervliet
De val van Thomas G.
Atlas contact; 320 blz. € 22,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden