null Beeld

PoëzieJanita Monna

Mischa Andriessen lijkt met zijn nieuwste bundel even in de toekomst te hebben gekeken

Mischa Andriessen haalt de zondvloed naar het nu, soms wat stroef maar met mooie observaties.

De bundel Het Drogsyndicaat was al verschenen voordat het water het zuiden van Nederland en delen van Duitsland en België overgenomen had. Straten kwamen blank te staan, kelders liepen vol. Mensen moesten hun huizen uit, dieren raakten op drift. En dus leek het of Mischa Andriessen met zijn nieuwste bundel even in de toekomst had gekeken: ‘ze zullen zien als ze op de daken (…) in tranen smeken of diegene,/ alsjeblieft, ze daar weg kan halen, waar ze, nog maar kortgeleden, veilig waren, en/ nu vanaf hun huis toezien hoe het vee door de straten spoelt’.

Kwam de hevige regenval niet ten minste deels door een veranderend klimaat en was de mens niet verantwoordelijk? In het nieuws vielen woorden als ‘zondvloed’. Parallellen tussen de recente watersnoodramp en het Bijbelse verhaal waren snel getrokken. Naäma en Noach, hun zonen Sem, Cham en Jafet, Ila, de vrouw van Sem, en een ezel zijn de hoofdrolspelers in Het Drogsyndicaat. Daarin haalt Andriessen de Bijbelse zondvloed naar het nu en komt ‘de alarmmelding’ per sms. Noach bouwt een ark en trotseert met zijn familie en de dieren, de ­regen en het alles verzwelgende water.

Maar Het Drogsyndicaat is meer dan een hervertelling vanuit verschillende gezichtspunten, met daarin losjes iets van een moraal, een waarschuwing dat ná de ramp alles zo weer teruggaat naar normaal, dat de mens horende doof en ziende blind is voor de ­gevolgen van zijn eigen handelen – ‘De angst te laat te zien zal de ontdekking zijn’. Andriessen zoomt vooral in op zijn personages. Hij laat ze aan het woord over hun onderlinge verhoudingen, het vaderschap, ouder worden, herinneringen. Hoe het huwelijk tussen Noach en Naäma getekend wordt doordat Noach zijn zoon Cham wegstuurt als deze hem naakt en in dronken toestand vindt, hem uitlacht. Naäma zegt: ‘Je had het recht om kwaad het recht beschaamd te zijn/ Niet om de jongen te verbannen’.

Klank en ritme dragen de gedichten, al maken de vele inversies de regels nogal eens stroef. En hoewel spanning soms ten onder gaat aan een teveel aan woorden, daartussen zijn mooie observaties te vinden. Hoopt niet elke ouder, elk mens, tegen beter weten in, wat Noach hoopte toen hij de ark instapte? De tijd te stollen? ‘jullie/ behouden als wie jullie tot dan toe waren geweest’.

Noach

Plotseling vatten alle ooftbomen vlam

Brandde binnen tellen af wat met zorg

Ik had gepland en daalde over mijn land

Een hevige regen kwam de volgende ochtend

Al felgroen groeisel in de as stond er

Tegen de avond weer een volgroeide rij

Niet van de vorige te onderscheiden

Zij het niet de oogst van mijn zaaiing

Ik wachtte tot de zomer ging er herfst volgde

Maar het blad aan de laagstammen bleef

Hun fruit verrotte niet werd niet gegeten

Door de spreeuwen en mezen en hing nog

Te glanzen in de zon toen het winter was geweest

Er een nieuwe lente begon en alles direct verdorde

Wat zich buiten mijn veld bevond als steen het vlees

Van de vruchten bleek en ik nergens water aantrof

Hoe ver ik mij ook op weg dreef elke dageraad weer

Naar de zo diepblauwe hemel keek waar geen wolk

Wees op wat ik plots begreep meteen mijn gezin bijeenriep

Trots meedeelde de regen die zo komt houdt niet meer op

En zonder te kijken of ze volgden ik hen vooruitliep

Mischa Andriessen

null Beeld

Mischa Andriessen
Het Drogsyndicaat
Querido;
120 blz. € 17,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden