RecensieBiografie

Knokken en filosoferen met Bruce Lee

Alex Boogers maakt met zijn zoon een reis in de voetsporen van martial arts-ster Bruce Lee

Wie op Youtube de naam Bruce Lee intypt, zal niet met lege handen komen te staan. In tal van filmfragmenten knokt Lee er lustig op los. Onbewogen, doelgericht en beheerst, precies zoals we ons hem herinneren. De Chinees-Amerikaanse acteur, die met zijn vechtkunst een eigen actiegenre schiep, mag dan in 1973 op 32-jarige leeftijd zijn overleden, vergeten is hij bijna een halve eeuw na dato allerminst. Wereldwijd heeft hij nog altijd miljoenen bewonderaars. Overal zijn standbeelden van hem te vinden, zoals in Mostar in Bosnië-Herzegovina, waar toeristen graag met de bronzen versie van de martial-arts-held op de foto gaan.

Bruce Lee lijkt geen gewone actieheld. Hij is het in ieder geval niet voor Alex Boogers wiens ‘De zonen van Bruce Lee’ zich laat lezen als een heuse geloofsbelijdenis. “Zijn lessen werden mijn geboden”, schrijft Boogers over Lee. Dit twaalfde boek van zijn hand is een zeer autobiografische vertelling. Voor Boogers was Bruce Lee iemand aan wie hij zich in zijn jeugdjaren kon optrekken. Lee speelde in zijn films personages die onderdrukt werden, buitenstaanders, en zij weigerden zich bij die positie neer te leggen. Boogers voelde zich eveneens een outsider. Hij groeide op in armoedige omstandigheden, inclusief alle sociale problemen die daaruit voortvloeiden.

Alex BoogersBeeld ANP

In de beheersing die Lee tentoonspreidde, zowel als filmpersonage als in de realiteit, herkent Boogers veel van zichzelf. Zoveel zelfs, dat hij zich verregaand is gaan vereenzelvigen met leer en leven van Lee. Niet alleen is Boogers kickbokser geworden, ondanks forse problemen met zijn rug, ook studeerde hij net als zijn voorbeeld filosofie. De wijsheden van Lee komen keer op keer terug. Het is geen stevige kost à la Schopenhauer, de argeloze lezer zal eerder geneigd zijn te denken dat ze uit een zelfhulpboek zijn komen dwarrelen. Boogers schrijft ze in het Engels op, bijvoorbeeld: “De­feat is a state of mind; no one is ever defeated until defeat has been accepted as reality”. Voor Boogers drukken dit soort frases een diepere levensvisie uit, een waarmee hij ook zijn eigen leven heeft vormgegeven.

Vaderliefde, of het gemis daaraan

Met ‘De zonen van Bruce Lee’ schreef Boogers meerdere boeken ineen. Volgens de flaptekst hebben we te maken met een sportbiografie over Bruce Lee, een briefroman en zelfs een ‘coming of age memoir’. Reisboek had bij die opsomming niet misstaan. Met zijn 17-jarige zoon reist Boogers de biografie van Lee af. Van Hongkong, waar hij opgroeide, tot aan Seattle, San Francisco en Los Angeles. Zonder al te veel tastbaars te vinden, trouwens.

Aan afpellen van de personen in zijn verhaal doet de schrijver niet. Boogers is zelf een van de hoofdfiguren en al meteen op de eerste pagina’s laat hij er geen misverstand over bestaan welke kan het opgaat: “Ik heb nooit gedacht over wat ik wilde worden. Ik wist wie ik wilde worden toen ik Bruce Lee zag”, schrijft Boogers. Meteen daarna: “Ik wilde worden zoals hij.” Dat was pagina 17 nog maar. Op pagina 30 lezen we soortgelijke zinnen nog een keer (‘Zijn filosofie werd mijn filosofie’), net als op bladzijde 37, 41, 49 et cetera. Nee, Boogers laat niet veel aan de verbeelding van de lezer over.

Vaderliefde, of het gemis daaraan, is een van de hoofdthema’s in dit boek. Voor Boogers werd Bruce Lee een substituutvader. De erkenning die Boogers zelf nooit kreeg van zijn vader, wil hij koste wat koste wel aan zijn zoon geven. Het hele boek, dat geconstrueerd is als een lange brief is aan Boogers’ zoon, is daarvan een getuigenis. Iedere zoon zou zich zo’n zorgzame en invoelende vader wensen. Het is proza met een snik, ontroerend bij vlagen, maar tot spannende literatuur leidt dat niet meteen: tussen deze vader en deze zoon zit het gewoon goed.

De briefvorm pakt overigens wel goed uit. Door zijn zoon telkens aan te spreken (‘Jongen’) weet Boogers een intieme sfeer in de tekst te brengen en te houden. In een schijnbaar vanzelf opwellende stroom gedachten voert Boogers de lezer mee. Het boek leest daardoor als een trein, ondanks de herhalingen. Is dat een predicaat van aanbeveling? Voor sommigen wellicht en misschien is het iets dat erg goed past bij het genre sportboek. Toch is sneltreinvaart niet voor elke lezer bevredigend. Wie psychologische gelaagdheid zoekt, moet elders zijn. ‘De zonen van Bruce Lee’ is een smartlap, geen fijnzinnig strijkkwartet.

Oordeel: Een smartlap, geen fijnzinnig strijkkwartet.

Alex Boogers 
De zonen van Bruce Lee
Inside; 336 blz. € 21,99

Lees ook:

Alex Boogers probeert het zwaard en de pen in evenwicht te houden

Alex Boogers, chroniqueur van het volkse milieu, is geobsedeerd door schrijven. Tegelijkertijd bekommert hij zich om de lezer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden