null Beeld
Beeld

BoekrecensieRoman

In de nieuwe roman van Emma Curvers wordt de bucketlist van een partner almaar langer, tot daar ineens staat: trio

Emma Curvers heeft een goede pen maar Melktanden gaat gebukt onder de stuitende passiviteit van de antiheldin.

Lon en Philip delen nog maar net een appartement met een slimme thermostaat als hij een bucket­list op de deur van de koelkast hangt. Parasailen staat er op die lijst, een wasmachine van een flat gooien, een sabbatical. ‘Je hebt toch geen leukemie of zo?’ vraagt Lon. Maar nee, Philip gaat niet dood, het is voor hem een manier om na te denken over wat je wil gaan doen, los van je werk, voor jezelf, zodat je niet ineens te oud bent. De lijst wordt almaar langer. Motorrijbewijs halen, leest Lon, en haar geliefde komt haar ineens voor als een volslagen vreemdeling, iemand met wie ze nooit een gedeelde bankrekening zou hebben genomen. En dan staat er: trio.

Journalist, columnist en schrijver Emma Curvers debuteerde zeven jaar geleden met Iedereen kan schilderen, een beklemmende roman over een disfunctioneel gezin die ze baseerde op haar jeugd die werd gedomineerd door een geesteszieke vader. Toen haar ouders scheidden verbrak hij het contact met haar. “Mijn vader heeft mij weggedaan”, zei Curvers daarover in een interview. “Tot die tijd geloofde ik dat de band tussen ouder en kind onvoorwaardelijk is. Dat is dus niet zo.” Na de verschijning van haar debuut stapte haar vader naar de rechter en eiste dat het uit de boekhandels zou worden gehaald, het verhaal van zijn dochter zou onnodig grievend en feitelijk onjuist zijn, maar de rechter oordeelde dat het boek geen getrouwe beschrijving van de werkelijkheid was, maar fictie.

Verbitterde moeder

Ook Lon, het hoofdpersonage in Curvers nieuwe roman Melktanden komt uit een gebroken gezin. ‘Een mens is uiteindelijk altijd op zichzelf aangewezen’, drukt haar verbitterde moeder haar op het hart. Curvers roept het beeld op van een angstig en eenzaam meisje, negen jaar pas, zittend op de rand van haar stapelbed, tevergeefs wachtend op een troostende omhelzing van haar moeder. Pas jaren later kan Lon dat ontredderde gevoel plaatsen: ‘Het betekende niet alleen dat mijn moeder niet op mijn vader kon rekenen, het betekende ook dat ík, als het erop aankwam, niet op háár kon rekenen.’

Emma Curvers Beeld Merlijn Doomernik
Emma CurversBeeld Merlijn Doomernik

Hoe ga je de liefde aan als het beeld dat je ervan hebt verstoord is? Wat te doen met de scherven van het gesneuvelde huwelijk van je ouders? Die vragen passeren de revue in Curvers vlot geschreven roman. Lon stelt zich afwachtend en afhankelijk op, ze laat Philip het tempo van hun relatie bepalen, bang als ze is dat ze zal tegenvallen, maar gaandeweg verdwijnt het gevoel dat ze op zicht is gekomen en elk moment weer kan worden afbesteld. Even, heel even, is er de ontspanning: ze delen een Google Calendar en een robotstofzuiger, er komt een hond en er wordt een droomreis gepland (een maand naar Amerika om de honderd belangrijkste achtbanen te bezoeken), maar ja, dan hangt die lijst ineens in de keuken en valt de naam Xenia steeds vaker. ‘Onze monogamie bevestigde mijn bijzonderheid. Maar niets bleek kostbaar of uitzonderlijk, niets tussen ons, en vooral niet ikzelf.’ Philip blijkt een starre, vrijbuiterige hufter die, eenmaal gesetteld, opeens een ‘fluïde’ relatie wil, waar Lon naar de traditionele veilige haven verlangt die ze nooit gekend heeft, een relatie ‘als een afsluitdijk.’

Wraakzucht

Met onderkoelde humor laat Curvers haar hoofdpersonage imploderen. Lon graaft in Philips browsergeschiedenis en begluurt het object van zijn affectie obsessief via sociale media. Melktanden lijkt zich zelfs even tot een thriller te ontpoppen als Lon met een familielid van haar liefdesrivale naar de States afreist in plaats van met Philip, zonder daar iemand over in te lichten. De waanzin ligt dan op de loer, wraakzucht. Maar Lon heeft geen plan, ze laat zich door het leven overspoelen en lijkt geenszins van plan het naar haar hand te zetten, haar passiviteit is vaak stuitend. Het houdt Curvers roman wat aan de oppervlakte, het ontbeert haar hoofdpersonage aan diepere emotionele lagen, aan volwassen inzichten.

Lon nadert de dertig, haar jeugd ligt inmiddels ver achter haar, de jaren dat ze haar ouders de zinloosheid van haar bestaan zou kunnen verwijten. Maar in plaats van de confrontatie aan te gaan met de wereld om haar heen dompelt ze zich onder in de schijnvrolijkheid van de Amerikaanse pretparken. Die werelden van plastic spookjeskastelen en bordkartonnen Disneyfiguren zet Curvers overigens mooi neer, de rush van het afgeschoten worden in een metalen karretje (‘De achtbaan is waar je je mag bewijzen, maar het is niet de attractie van de waaghalzen, maar van bangeriken’), de ingedikte hoge verwachtingen en de onvermijdelijke teleurstellingen die daarop volgen.

null Beeld

Emma Curvers
Melktanden
Pluim; 256 blz. € 22,50

Lees ook:

Stel, je komt jezelf verknipt tegen in het boek van je dochter

Als familielid van een schrijver moet je een dikke huid hebben, want autobiografische romans kunnen kwetsend zijn. Je kunt ook naar de rechter stappen, maar de kans op succes is klein.

Een rondje langs de boekdebuten van afgelopen seizoen

Ook verschenen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden