null Beeld

BoekrecensieJeugdboek

Hoe meer je weet, hoe langer je leeft, beseft de zus van de farao in ‘Schaduw van Toet’

Gelaagde vertelling van Lida Dijkstra met fraaie tekeningen van Djenné Fila over het oude Egypte.

Hij is ongetwijfeld de beroemdste figuur uit het oude Egypte: farao Toetanchamon, wiens in 1922 ontdekte graf talloze goed geconserveerde archeologische schatten prijsgaf. Toch kiest Lida Dijkstra in haar beeldschoon uitgegeven historische jeugdboek Schaduw van Toet niet voor het perspectief van de jongen die op negenjarige leeftijd de troon besteeg, maar voor dat van zijn halfzusje Anchesenamon, met wie hij trouwde. Zo ging dat in die tijd.

Van Dijkstra krijgt het slimme meisje de roepnaam Amany, een eigenzinnig karakter en een scherp gevoel voor de machtsspelletjes en het gekonkel aan het hof. “Hoe meer je wist, hoe langer je leefde”, realiseert ze zich al jong.

Het eerste deel schetst beeldend de situatie waarin Toetanchamon later, in deel twee, ter wereld komt. De vader die Amany en Toet delen, is de ‘ketterse’ farao Achnaton, die het monotheïsme introduceert en daarmee veel onrust veroorzaakt onder de bevolking. We lezen daarnaast over zijn wens om een zoon te krijgen; met Nefertiti heeft hij louter dochters. In deze versie verwekt hij Toetanchamon bij zijn tweede vrouw.

Amany ontfermt zich met liefde over haar broertje

Het kind blijkt zwak, met een klompvoet en een scheve rug. Amany ontfermt zich meteen met liefde over haar broertje en voelt aan dat ze hem moet beschermen tegen haar opa, die de macht wil grijpen als Achnaton sterft. Maar uit haar positie volgt ook de vraag: “Kon je ervoor kiezen te zijn/ wie of wat je wilde wezen?/ Of speelden ze allemaal een rol,/ en was zij voorbestemd als schaduw/ van haar hoogstaande broertje?” Die kwestie maakt haar tot een interessant, levend personage, dat een ontwikkeling doormaakt en uiteindelijk haar eigen weg durft te gaan.

Dijkstra heeft de tekst in een ritmische versvorm gegoten, waarin ze vooral speelt met regelafbrekingen, halfrijm en alliteratie. Tussendoor giet ze achtergrondinformatie over piramides, make-up of kronen in leerzame prozakaders.

Dat alles levert een rijke, gelaagde vertelling op voor sterke lezers, over macht, vrouwenkracht en een fascinerende tijd, die soms actueel aanvoelt (Dijkstra grapt dat het volk mummielinnen hamstert ten tijde van een pandemie).

Djenné Fila, die ook Dijkstra’s boek Het beest met de kracht van tien paarden illustreerde (over Theseus en de Minotaurus), overtreft zichzelf met schitterende tekeningen, geïnspireerd door Egyptische kunst. Ze gebruikt het kleurenpalet en de hiëroglyfen uit die tijd en verwerkt gescand bladgoud en papyrus in haar gloedvolle, mysterieuze beelden.

null Beeld

Lida Dijkstra
Ill. Djenné Fila
Schaduw van Toet
Luitingh-Sijthoff;
200 blz. € 18,99
Vanaf 12 jaar

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden