Uit de kastHagar Peeters

Gebeurlijkheid - is dat niet de oorzaak van alle menselijke ellende?

De sociale afstand zorgt voor meer tijd om te lezen. Wat pakken we (opnieuw) uit de kast? Schrijver en dichter Hagar Peeters tipt Wisława Szymborska en Walt Whitman.

‘Ik hou van jou en ik zal altijd van je houden. Zelfs als we ruzie hebben en je vreselijke dingen tegen mij zegt, dat betekent niets voor mijn liefde voor jou. Als we elkaar niet meer zien, en je loopt buiten in de wind, dan ben ik de wind die door de kieren van je jas heen naar binnen probeert te komen om dichter bij je lichaam te kunnen zijn, en als je thuis bent, ben ik de lucht om je heen in de kamer, je stoel, je bed en je kopje, en je zult blij zijn met je stoel, je bed en je kopje. Zelfs de krant ben ik, die tussen je vingers ritselt. Dat zijn de vonken van mijn aanraking.’

Het voorgaande sms-bericht dat ikzelf jaren terug verstuurde, trof ik onlangs weer op mijn telefoon aan; het was via iCloud naar het nieuwe toestel getransporteerd en zo een bode uit de prille dagen van liefde.

Het isolement was er al vóór corona, vóór de uitwendige quarantaine. De boeken waren de trawanten van de eenzaamheid. Wat lees je dan, welke literatuur raad je aan, wanneer de ader die je voedde is afgesneden? Wat troost nog, wat geeft hoop? De kasten staan daar als wachters, de armen werkeloos omlaag.

Juist nu is de troost uitsluitend daar te vinden, maar wat slaagt er voor deze lakmoesproef? Welke vonk wil nog overspringen van bladzijde naar geest en ziel?

Een heenkomen vind ik altijd in de gedichten van Wisława Szymborska, Uitzicht met zandkorrel, waarin zij het aloude doet aanschouwen vanuit voorheen nooit beproefde perspectieven. Mijn licht steek ik op bij Gordon Livingston: Te vroeg oud, te laat wijs. Het kan op mijn instemming rekenen, zo veel wijsheid verwoord te zien, waar het leven van alledag als een hond om een worst naar opspringt.

De oorzaak van alle ellende

Dezer dagen herlees ik ook de louterende oude bard Walt Whitman; Leaves of Grass, de ruimdenkende Whitman - las Trump hem ook maar!

Een juweeltje eruit is vertaald door Bindervoet en Henkes: ‘Oversteek Brooklynpont’: “Evenmin weten jullie alleen wat slecht zijn is,/ Ik ben degene die wist wat het was om slecht te zijn,/ Ook ik knoopte de oude kluwen van tegenstrijdigheid, // De wolf, de slang, het zwijn ontbraken niet in mij,/ De bedrieglijke blik, het lichtzinnige woord, de overspelige wens ontbraken niet,// Was één met de rest, de dagen en lotgevallen van de rest.”

Terwijl Bindervoet en Henkes eigentijds reppen van ‘de dagen en lotgevallen van de rest’, vertaalt Wagenvoort (1917) schitterend met ‘de gebeurlijkheid van anderen’. Gebeurlijkheid - is dat niet de oorzaak van alle menselijke ellende?

“De lezer kiest de wijste partij als hij de zaak van de humoristische kant bekijkt”, aldus De Rotterdammer, uit en over W. F. Hermans’ Mandarijnen op zwavelzuur. Misschien is zo de troost van de literatuur.

Hagar Peeters (1972) debuteerde in 1999 met ‘Genoeg gedicht over de liefde vandaag’. Voor haar roman ‘Malva’ (2015) kreeg ze de Fintro Literatuurpijs. Haar nieuwste dichtbundel is ‘De schrijver is een alleenstaande moeder’ (2019)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden