PoëzieJanita Monna

Froukje van der Ploeg dicht laconiek over gemodder van alledag

Van der Ploeg dicht over een vrouw in verschillende stadia van haar leven: van de eerste haarscheuren in het huwelijk, tot na ‘de akte van berusting’ en de ex die gemist wordt als het kind een woord spelt.

Heel in de verte doet het werk van dichter Froukje van der Ploeg denken aan de documentaireserie ‘Seven Up’. Maar waar regisseur Michael Apted een aantal Britse kinderen om de zeven jaar opzocht om te zien hoe het ze verging en wat er van hun dromen terecht gekomen was, gaat het bij Van der Ploeg vooral om één vrouw in verschillende stadia van haar leven.

In Zover (2013) waren de eerste haarscheuren in haar huwelijk zichtbaar en gumde de vrouw haar man vast van de kalender. Twee bundels verder, in het recent verschenen Nachtvangst, is de ‘akte van berusting’ ondertekend. En dat gebeurde met een andere pen dan de huwelijksakte.

Iets om te onthouden, om als levensregel aan anderen mee te geven, aldus Van der Ploeg, die in het gedicht ‘Onthoud dat:’ nog meer deviezen heeft, bijvoorbeeld dat ‘kinderen opvoeden vooral bestaat uit eten geven’ of ‘we niet zien wat meer dan 14 miljard jaar van ons afstaat.’

In Van der Ploegs nieuwste bundel gaat het veel over een leven weer invulling geven na een scheiding: ‘Alles heb ik vervangen ­inmiddels, iemand om mee te zoenen/ (…)/ iemand om mee te koken, iemand voor dagelijkse verhalen/ iemand om in een auto naar Frankrijk te rijden.’

Er is opluchting, en gedoe met nieuwe bedpartners die beter geen nieuwe liefde worden, maar het gaat ook over de minder concrete erfenis van een scheiding. Want waar laat je de herinnering aan je huwelijksdag? Wat doe je met de schoonfamilie die ongewild ook aan de straat wordt gezet?

En dan blijken er nog dingen te zijn die je alleen met je ex, ook de vader van je kind, kunt delen: hoe het een woord spelt, hoe het lacht met een vriendje, ‘dat je uiteindelijk iets mist/ waarvan je niet wist dat het misbaar was.’

Het gemodder dat de dagen vult, blaast Van der Ploeg niet op tot immense proporties. Ze zet het vergrootglas weliswaar op het kleine en soms bittere van het leven, ze relativeert dat tegelijk, door het tegen de achtergrond van het onmetelijke heelal te plaatsen.

‘Was draait en wij draaien mee in de arm/ van het melkwegstelsel, om een groot zwart gat.’

Talig mag het werk van Van der Ploeg dan niet heel bijzonder zijn, haar formuleringen zijn nogal eens omslachtig en niet ­altijd precies, maar haar toon is prettig kalm, berustend. Alsof de dichter gewoon tegen je praat over ‘het dagelijks leven dat almaar wacht/ op beginnen.’

Geduld

Ik dacht: er komt een moment, dan weet ik het
dan weet ik het zeker, ik red mezelf, ik rem, ik stop
ik breek af wat we ooit opgebouwd hebben, ik veeg
de ruzies het huis uit en dan, dan. Het was het deel

van glas, glazen die bewust uit mijn hand vielen
splinters kaatsten door de kamer, ik wilde verder, zijn
afscheid ondertekend, het huis op mijn naam
de muren opnieuw geverfd, niet langs loketten.

Ik wilde iets kleiner dan dit, een nacht waarin
ik me alleen afvroeg wat ik tegen de krantenjongen
zou zeggen als ik gelijk thuiskwam met de krant
van die ochtend.

Froukje van der Ploeg

Froukje van der Ploeg
Nachtvangst
Nieuw Amsterdam; 64 blz. € 20

Janita Monna (1971) is journalist en recensent. Ze woonde lange tijd op Bonaire waar ze als correspondent werkte. Monna werkte als redacteur Poetry International festival en was initiatiefneemster voor de jaarlijkse Gedichtendag. Voor Trouw schrijft ze wekelijks over poëzie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden