null Beeld

RecensieVerhalen

Frank Westerman sleurt de lezer in razend tempo de wereld over, van de Himalaya tot aan de TT in Assen

Frank Westerman stuift de wereld over in zijn nieuwe boek. Dat vergt wel schakeltalent van de lezer.

Joke de Wolf

‘Ik vind non-fictie een beetje een denigrerend woord’, stelt Frank Westerman in een verhaal in de nieuwe bundel Te mooi om waar te zijn. ‘Ik wil geen label op mijn werk dat zegt wat het niet is.’ Juist nu er zo veel sterke verhalen de ronde doen, ‘aangejaagd door het vliegwiel dat internet heet’, is fictie overal. En daarom wil Westerman niet nóg meer fantasieverhalen de wereld in strooien.

Dat dat niet betekent dat hij saaie zinnen gaat schrijven, laat hij meteen zien. ‘Ik zou eraan willen bijdragen de hedendaagse cyclopen en centaurs in toom te houden, ze te kooien in een traliewerk van feiten. Ik denk dat dit beter gaat met feitenliteratuur dan met nog meer fictie’.

Hij schift alles zo nauwkeurig én stemmig mogelijk op

In zijn nieuwe boek doet Westerman (Emmen, 1964) er alles aan om de reportages en verhalen zo nauwkeurig én stemmig mogelijk op te schrijven. De helft van de veertien verhalen is nieuw, de andere helft verscheen tussen 1997 en vorig jaar in verschillende kranten en bladen. Westerman was tot 2002 correspondent in onder andere Belgrado en Moskou. In 1999 brak hij door met De graanrepubliek, over de teloorgang van de Groningse graanhandel, vorig jaar publiceerde hij nog een boek over sterrenkunde en ruimtevaart.

In deze verhalenbundel, zijn vijftiende boek, reist hij letterlijk de wereld rond, en gaat het over grote en kleine dingen. Van een nieuwsverhaal over de veranderende verhouding tussen ijsbeer en mens, tot het overwinnen van een slechte eigenschap − Westermans onvermogen om grote geldbedragen uit te geven voor ‘iets duurs waar ik niets aan heb’. De schrijver verlevendigt zijn beschrijvingen met persoonlijke filosofische overdenkingen, en met spannend opgeschreven dialogen die niet zouden misstaan in een roman.

Westerman is opgeleid als landbouwingenieur in Wageningen, maar wilde eigenlijk journalist worden. De literair-journalistieke Poolse schrijver Ryszard Kapuściński is zijn grote voorbeeld, Westerman wijdt een hoofdstuk aan de bejubelde maar later ook omstreden schrijver − Kapuściński zou de werkelijkheid wel érg naar zijn hand zetten, vonden sommige critici.

Een bordje met het woord ‘afstand’ erop

Onzin, vindt Westerman. Hij ziet zijn lievelingsauteur als slachtoffer van de non-fictieroepers: die lezen de besliste toon van de schrijver als een absolute waarheid, terwijl hij het in de eerste plaats als stijlmiddel gebruikt. Kapuściński kan in een kwartssteentje het universum weerspiegeld zien, vindt Westerman: hij leert de Nederlander afstand houden van zijn onderwerp. Die maakt een bordje met het woord ‘afstand’ en kijkt ernaar tijdens het schrijven van zijn eerste boek. Afstand moet hij nemen ‘als een schilder voor een leeg doek.’

De schrijver vereist van de lezer in dit boek wel uitzonderlijk schakeltalent. Het ene moment gaat het over een beklimming van een bergtop in de Himalaya, vijf pagina’s verder sta je alweer bij de TT van Assen, om vervolgens in een serie verdwijnende vliegtuigjes met veel cijfers, voeten en serienummers op te stijgen alsof we de schrijver anders niet zouden geloven. Toch is het juist ook die duizelingwekkende vaart die deze bundel zijn charme geeft. Dat, en het enthousiasme waarmee Westerman op elke pagina wil laten zien dat de verhalen die hij schrijft op geen enkele manier onder doen voor die van een romanschrijver. En daarmee meteen de titel van zijn eigen boek in twijfel trekt.

null Beeld

Frank Westerman
Te waar om mooi te zijn
Querido Fosfor;
312 blz. €20

Lees ook:
In ‘De kosmische komedie’ houden de sterren de mens een spiegel voor

In een tocht langs sterrenkunde en ruimtevaart laat Frank Westerman zien hoe het reiken naar de sterren het menselijke tekort blootlegt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden