Recensie Alexander Hiskemuller

Firma Mes biedt inzicht in het naïeve Nederland van 1974

Scènefoto's uit De Gijzeling van de Firma MES Beeld Sjoerd Derine

Firma Mes
De Gijzeling
★★★☆ ☆

Zoute Tuc-koekjes en water.

Dat is wat de elf gegijzelden van de Franse ambassade, onder wie de ambassadeur, tijdens de vijf hete dagen van hun gijzeling in september 1974 te eten en te drinken kregen. En dat is ook wat het publiek krijgt in de tegenover gelegen voormalige Amerikaanse ambassade, speelplek van ‘De gijzeling’. Destijds fungeerde die als crisiscentrum, door de Nederlandse regering ingericht. Drie leden van het Japanse Rode Leger eisten de vrijlating van een in Frankrijk gevangen genomen mede-terrorist, 300.000 dollar losgeld en een Boeing 707 om te kunnen vluchten. 

Nederland had nooit eerder met een dusdanige gijzeling te maken gehad, een protocol was er niet. En de Japanse terroristen, broekies nog en eropuit gestuurd om de ‘Wereldrevolutie’ te ontketenen, wisten het ook allemaal niet. Met papieren vliegtuigjes maakten ze hun eisen kenbaar, tai chi beoefenend om het hoofd koel te houden. Een opgetrommelde Japanse native speaker praatte ze van het ene na het andere ultimatum af, zonder dat het crisisteam er een jota van snapte. Met de hete diplomatieke adem van de Fransen in de nek werden de eisen van de gijzelnemers ten slotte ingewilligd.

Opoffering en overgave

Ondersteund met Polygoonjournaals en nummer 1-hits uit die tijd maakt Firma Mes zichtbaar wat de toenmalige minister van justitie Van Agt later zou omschrijven als een amateuristische bevrijdingsactie. Verhalen van betrokkenen zijn samengebald in een handjevol personages, gespeeld door Lindertje Mans, Roos Eijmers en Daan van Dijsseldonk, die afwisselend ook in de rol van verteller stappen. 

Soms zijn de karakters te schetsmatig om met mee te voelen. De receptioniste (Mans) is een wicht dat zich met gespeelde verbazing door haar gevangenschap heen mijmert. Onderhandelaar Kondo (Eijmers) praat afgepast, mét zwarte bril op: een nogal foute stereotypering. Piloot Pim Sierks (Van Dijsseldonk), die de Boeing vloog met gijzelnemers en het losgeld, is een cowboy die het klusje wel zal klaren. Interessanter is het inkijkje in de Japanse ziel van opoffering en overgave. Via de ogen van de gijzelnemer krijgen we een kritische blik op de Nederlandse dwangmatigheid om iedereen te vriend te houden – de contouren van het Nederlandse poldermodel worden aldus feilloos zichtbaar. 

Verder mist ‘De gijzeling’ dergelijke onderlagen. De naïviteit van het op alle fronten zo onschuldige Nederland is anno 2019 niet te bevatten. Maar we zijn wel 45 jaar verder. Boeiender is de nasleep en de persoonlijke impact op de betrokkenen, hier fraai geschetst. De neergeschoten politieagente Hanke Remmerswaal (Eijmers) kon het hoofdstuk pas afsluiten toen ze in 2001 in de Japanse rechtbank oog in oog stond met haar gijzelnemer. In het voorbijgaan buigt hij diep voor haar. En daar kwamen de tranen.

Lees ook:
Een dodelijk schietincident, gereconstrueerd in het theater
Een dodelijk schietincident op het Haagse station Hollands Spoor. Kees Roorda schreef een theatrale reconstructie, ‘Rishi’. Over de impact van een paar seconden op veel levens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden