De Podcast Het Bureau  Beeld
De Podcast Het Bureau

De PodcastHet Bureau

Een verkwikkende soap voor intellectuelen vol archaïsch taalgebruik

Eline Crijns

‘Het werk heeft geen pretentie en ik moet nu eenmaal geld verdienen’, zegt Maarten Koning laconiek tegen zijn vrouw Nicolien. In de eerste aflevering van de podcast Het Bureau accepteert hoofdrolspeler Koning de door directeur Anton Beerta aangeboden betrekking als wetenschappelijk ambtenaar bij het Meertens Instituut. Hij is dan nog onwetend dat hij daar decennia zal blijven. In de volgende 474 afleveringen volgen we minutieus zijn werkzaamheden bij dit onderzoeksbureau voor taal en cultuur in de periode 1957 tot en met 1987.

Is dat saai? Geenszins, want de sissers waarmee verwikkelingen aflopen of als een nachtkaars uitgaan, het bedaarde tempo – ‘even iets uit het magazijn halen’ – en de beleefdheid in de omgangsvormen klinken zo vervreemdend in onze eenentwintigste-eeuwse oren dat het een ongelofelijke, welhaast spannende, luisterervaring oplevert.

Een kalme, doch besliste toon

De mores van die tijd kleuren de podcast: de vormelijke sfeer, het archaïsch taalgebruik, de oorspronkelijke achtergrondgeluiden, maar vooral hoe het eraan toegaat op het kantoor. Koning en zijn collega’s converseren –aan praten doen ze niet – over hun werkzaamheden op kalme, doch besliste toon; emoties worden ingehouden en bewaard voor thuis. Als luisteraar voel je ze des te meer. De beschaafde rust in de stemmen van de 192 stemacteurs waaronder Krijn ter Braak, Yvonne van den Hurk, Huub van der Lubbe en Joop Keesmaat is bedrieglijk.

De langstlopende hoorspelserie ooit werd analoog op de radio uitgezonden in afleveringen van een kwartier tussen 2002 en 2006. Misschien is de overtreffende trap van archaïsch wel tijdloos. Voor Het Bureau geldt in ieder geval dat wat in het vat zit, niet verzuurt. Integendeel. Dat komt door de kwaliteit waarmee het gemaakt is – je hoort de schaar loepzuiver en tergend traag door het papier knippen in de hand van de functionaris die de knipselmap (!) samenstelt. De makers Peter te Nuyl en Krijn ter Braak, doen recht aan de literaire arbeid van Voskuils zevendelige romancyclus Het Bureau die vijfduizend pagina’s telt. Deze ‘soap voor intellectuelen’ is gebaseerd op de dertig jaar dat Voskuil zelf bij het Meertens Instituut werkte.

Je kunt tegenwoordig natuurlijk meerdere afleveringen achter elkaar luisteren. Maar rustige consumptie van eentje per dag is zo gek nog niet, geheel in stijl met het tempo van het verhaal. Om even tot rust te komen. Vergelijk het met een sleutelslaapje, waarna je weer verkwikt verder kunt met je werkzame leven anno nu: uptempo en digitaal. Maar met de relativerende rust en beschaving van weleer die naklinkt in je oren als het jazzcombo de aflevering heeft uitgeluid.

Het Bureau is te beluisteren via de gebruikelijke podcastapps.

De beste podcasts uit binnen- en buitenland, voor u beluisterd en gerecenseerd door de redactie van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden