null Beeld

BoekrecensieJeugd

Een gymnasiumklantje tussen voetballers in de jaren zestig

Koos Meinderts vertelt in knetterend proza over opgroeien in een Haagse volksbuurt.

Bas Maliepaard

De ronde voetbal onder het stapelbed op de sterke cover van Maartje Kuiper spiegelt de volle maan aan de hemel erboven. Dat beeld vangt de tegenstelling die in deze historische roman steeds sterker wordt: slimme Henk (14) leest graag Griekse mythen en moet huilen bij de maanlanding in 1969, zijn ‘stapelbedbroer’ Rocco (12) voetbalt liever. ‘Rocco’s verstand zit in zijn voeten, bij jou in je koppie’, zegt voetbaltrainer Kees.

Pech voor Henk, want in het arbeidersmilieu in de Haagse volksbuurt waarin hij opgroeit, worden doelpunten meer gewaardeerd dan hoge cijfers. Koos Meinderts zet in Stapelbedbroers Henks gezin met veel humor, rake typeringen en snedige dialogen neer. Grofgebekte vader Appie stapt bijna uit het boek met zijn platte taalgebruik en foute opmerkingen. Zijn zoons noemt hij steevast ‘pik’, Christus aan het kruis ‘Rinus-aan-de-rekstok’, vrouwen ‘mokkeltjes’, de Turkse buurman – diens accent imiterend – ‘boerman’. Moeder kan er ook wat van, als Appie om een pilsje vraagt: ‘Pak het lekker zelf, je hebt toch geen polio?’

Hartverwarmende broederliefde

’s Avonds in hun stapelbed voeren Henk en Rocco ook gesprekken vol plaagstoten, maar als Rocco bang is, kruipt hij wel bij Henk in bed. De broederliefde is hartverwarmend, maar ook hier komen hun verschillen naar voren: als Henk iets wil vertellen over Heracles, denkt zijn broertje dat het om de voetbalclub gaat. En als ze bespreken wat ze mooi vinden, noemt Rocco een Feyenoordshirt, terwijl Henk zegt: een vlucht duiven die het licht van de zon vangt, dan lijken het net snippers zilverpapier.

Henks ontwikkeling ontroert: aangemoedigd door trainer Kees gaat hij naar het gymnasium, maar daardoor groeit de afstand tot Rocco. Als de laatste een zwaar ongeluk krijgt, worstelt Henk met schuldgevoelens en de vraag of hij toch niet beter af is zónder het gymnasium. Want hoogvliegers zijn doodvliegers, net als Icarus, toch?

Meinderts vertelt de op zijn jeugd geïnspireerde geschiedenis in knetterend, trefzeker proza. Hij roept bovendien een zeer sfeervol tijdsbeeld op, al is hij wel érg scheutig met nostalgische verwijzingen naar liedjes, tv-programma’s, mensen en gebeurtenissen uit 1969. Die licht hij achterin uitgebreid toe (van Ambachtsschool tot Zwarte Piet), maar de disclaimer voorin had nog wel een wat uitgebreidere inleiding op de tijdgeest mogen geven, zodat de kinderen vanaf tien jaar waar de uitgever op mikt de racistische en vrouwonvriendelijke uitspraken beter kunnen plaatsen.

null Beeld

Koos Meinderts
Stapelbedbroers
Hoogland & Van Klaveren;
206 blz. € 15,95
Vanaf 14 jaar

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden