The Dissident, te zien tijdens Movies that Matter; over de gruwelijke moord op Kamal Khashoggi (rechts), hier met de door hem bekritiseerde kroonprins Mohammed bin Salman. Beeld
The Dissident, te zien tijdens Movies that Matter; over de gruwelijke moord op Kamal Khashoggi (rechts), hier met de door hem bekritiseerde kroonprins Mohammed bin Salman.Beeld

FilmrecensieThe Dissident

Een bizarre, geopolitieke thriller met een echte moord

The Dissident
Regie: Bryan Fogel
★★★★

De Amerikaanse regisseur Bryan Fogel die drie jaar geleden een Oscar won voor Icarus, een documentaire over doping in de sport, presenteert met The Dissident een duizelingwekkend onderzoek naar de moord op Jamal Khashoggi.

Het staat de meesten waarschijnlijk nog helder voor de geest: de Saudische Washington Post-journalist ging op 2 oktober 2018 naar de Saudische ambassade in Istanbul, om er niet meer levend uit te komen. De kritische journalist was die dag door een Saudisch doodseskader opgewacht in het consulaat, vermoord en in stukken gehakt. Zijn lichaam is nooit meer teruggevonden.

De Saudische autoriteiten zeiden aanvankelijk van niks te weten. Later heette het dat de moordenaars zelfstandig hadden gehandeld en bestraft zouden worden. Kroonprins Mohammed bin Salman, kortweg MBS, die de touwtjes in de oliestaat strak in handen heeft, waste zijn handen in onschuld. Donald Trump vond het wel prima, in de film zit hij kwijlend over de Amerikaanse wapenleveranties gebogen waarvoor de Saudi’s ettelijke miljarden dollars betaalden.

Gruwelijke details op audiotape

Regisseur Bryan Fogel spreekt in de film met de hoofdofficier van justitie in Istanbul die vertelt wat er zoal te horen is op de audiotape waarover Turkije beschikt. Het gaat om alle details vlak voor, tijdens en na de gruwelijke moord op Khashoggi. De Engelstalige transcripties van de audiotape komen eveneens voorbij.

Ook de Turkse forensisch rechercheur komt aan het woord. Zijn team mocht pas dertien dagen na de moord onderzoek doen in de ambassade en de woning van de ambassadeur. De laatste bleek een diepe put in de garage te hebben en een grote steenoven in de tuin waarover de rechercheur zo zijn gedachten heeft. Het lijkt ondertussen alsof we in een bizarre, geopolitieke thriller zitten.

Fogel praat met Khashoggi’s bedroefde verloofde, de Turkse academica Hatice Cengiz, met journalisten en dissidenten overal ter wereld. Samen vormen ze een beeld van Saudi-Arabië als steenrijke autocratie die er alles aan doet om critici het zwijgen op te leggen. Het gaat over hoe na de Arabische Lente, die voor Khashoggi een grote inspiratiebron was, contrarevoluties werden gefinancierd door Saudi-Arabië. Het gaat ook over de oppervlakkige vrijheden die MBS vrouwen en kunstenaars gunt. Ze zijn er vooral om in het Westen goede sier te maken en te verhullen hoe er wordt omgegaan met schrijvers en intellectuelen.

Leger Saudische Twittertrollen

Via de 27-jarige Saudische dissident, activist en videoblogger Omar Abdulaziz, die ondergedoken zit in Montreal en samen met Khashoggi de strijd aanbond tegen fake news, komt het gigantische leger Saudische Twittertrollen aan bod dat wordt ingezet om het vrije woord te beteugelen. Tweetende opiniemakers worden gezien als een gevaar en opgepakt.

In het buitenland worden ze bestookt door een virtuele propagandamachine. Zelfs Jeff Bezos, eigenaar van Amazon en The Washington Post en de rijkste man ter wereld, was niet veilig: zijn telefoon werd door de Saudi’s gehackt. Heel knap, door het belichten van de Saudische cyberoorlog tegen iedereen die een andere mening is toegedaan, begrijp je meer en meer over Khashoggi’s vreselijke lot.

Te zien op het Movies that Matter-festival dat van 16 t/m 25 april online plaatsvindt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden