Recensie Dimitri Verhulst

Deze novelle van Dimitri Verhulst mist bijt en samenhang

Dimitri Verhulst Beeld Stephan Vanfleteren

Dimitri Verhulst laat in ‘De Pruimenpluk’ de kampioen van de eenzaamheid rivaliseren met een lijk.

De laatste jaren liet Dimitri Verhulst vooral nog als dichter van zich horen. Zijn poëzie werd door Wende gezongen. Hij publiceerde een dichtbundel, ‘Stoppen met roken in 87 gedichten’, die goed werd ontvangen. Zijn succes als romanschrijver ligt verder terug. Hoewel hij in 2009 de Libris Literatuurprijs kreeg voor ‘Godverdomse dagen op een godverdomse bol’ blijft zijn ‘De helaasheid der dingen’, mede dankzij de verfilming, nog steeds het meest memorabele boek in zijn oeuvre, die Breughelachtige schets van een Vlaanderen vol dronken, kotsende en rondneukende ‘nutteloze mannen’, gedragen door (en te verdragen dankzij) de vrolijk stemmende zinnen van de auteur die aan kommer en kwel een vitale draai geeft, weemoed paart aan woede.

In zijn nieuwe (korte) roman ‘De pruimenpluk’ weerklinkt die vintage Verhulst in titel en setting: man, Mattis, zelfverklaard ‘kampioen van de solitude’ brengt zijn lege dagen door in een haveloos huis in een gat aan een meer. Enig gezelschap is een aangewaaide hond die Kom is gedoopt en die zijn lethargische baas tot ravotten dwingt door zijn wijnflessen in de tuin of het aanpalende bos te verstoppen. Als Kom overal builen ontwikkelt, het hele huis naar natte hondenscheet begint te stinken, en het pistool van een buurman er aan te pas moet komen om het dier uit zijn lijden te verlossen, is de maat vol. “Te laf voor het leven en te bang voor de dood besloot ik het huis toch maar te verkopen.”

Maar dan kanoot tijdens een laatste badderpartij in het meer een vrouw voorbij. “Zij zat daar maar, in dat bootje van ’r naar mij te staren, lieflijk sadistisch lachend, en om mezelf iets te doen te geven zeepte ik andermaal mijn haar in.” De nieuwe liefde voor deze weduwe ‘die het geschenk en het vergif van de onvergetelijkheid in zich heeft’, krijgt obsessieve trekjes als de man ontdekt dat de vrouw nog helemaal niet van haar overleden man los is. “Ik was haar tussenman, haar verstrooiing in de antichambre.” Hij zou willen dat ‘ze haar genot vulkanisch uitstoot’ maar zij houdt zich koest en glipt na het vrijen direct naar de douche. “Zo vielen wij niet in slaap in de goddelijke geur van copulatie maar in de lentelijke, onschuld uitwasemende odeuren van mandarijn, citroen, sinaasappel.” In haar huis hangen overal foto’s van de dode rivaal, diens graf draagt haar naam al. “Ik was verwikkeld in een oneerlijke concurrentie met een lijk. Iemand die van het lot de tijd niet had gekregen om haar te vervelen, haar te ontgoochelen.”

Tja. Klinkt dit als de opmaat tot een ‘Rebecca’, Daphne du Mauriers beroemde roman over rivaliteit met een dode eerdere echtgenote, dat wordt het niet, al blijkt wereldvreemde Mattis zeker creatief in zijn pogingen zich van de dode te ontdoen en weet Verhulst ook hier je makkelijk te verleiden met die soepele, wellustige taal van hem. Maar eigenlijk kletst hij maar wat.

Zo gaat de verteller even tekeer over de kordate makelaarster (‘de mimiek van een zevendeknoopsgatsdiva’), haalt hij tussendoor herinneringen op aan de ontmoeting met de ouders van zijn eerste vriendinnetje (‘deze mensen klonken als een luisterboek dat van een inschrijvingsformulier was gemaakt’), mijmert hij over zijn kinderliefde voor de kaart van Patagonië met plaatsnamen als Kaap Onrust, Hongerhaven, Nutteloze Baai. En hij doet (heel melig) de ‘postzegeltest’ wegens falende erecties waarbij hij zijn lid ’s nachts met een rijtje postzegels omwikkelt (‘Hare Majesteit ringde mijn pierlewierlie tot de ochtend, ze was een vakvrouw in het knippen van lintjes maar niet dit keer’). Het leidt niet echt ergens toe. In de plotse zelfmoord van een sombere postbode herken je in interviews opgediste eigen ervaringen van de auteur, maar ook die anekdote hangt er alleen zo’n beetje bij. Verhulsts stijl is meeslepend als altijd, maar deze novelle mist bijt en samenhang.

Dimitri Verhulst
De pruimenpluk
Pluim; 151 blz. € 19,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden