Boekentips

Boekentips

Arthur Japin
Geluk, een geheimtaal. Dagboeken 2008-2018
De Arbeiderspers. Privé-domein; 373 blz. € 24,99

In 2008 verscheen Japins ‘Zoals dat gaat met wonderen. Dagboeken 2000-2007’. In ‘het vervolg’ ‘Geluk, een geheimtaal’ schetst hij op bladzijde 25 de receptie van dat eerste privé-domeindeel dat indertijd gemengd werd ontvangen. “Eind vorig jaar schreef ik dat ik mijn dagboeken zou publiceren omdat ergens groei te behalen valt. Misschien zit die in de ontdekking dat nu, nu alles op tafel ligt, sommigen nog steeds niet voorbij de buitenkant kunnen kijken. Ook al spel je het voor ze uit, bepaalde mensen kunnen niet voorbij het uiterlijk kijken.”

In dat eerste deel volgden we Japin naar Georgië, Italië, Ghana en zijn we erbij als hij Doris Lessing, Harry Mulisch, en Arnon Grunberg ontmoet. Plus: we leren zijn intieme kring kennen, zijn beide partners: uitgever Lex Jansen en biograaf Benjamin Moser.

Dit nieuwe deel gaat verder waar het vorige ophield. Japins leven is nog steeds mooi en rijk maar hij lijdt ook aan depressies, overgehouden aan een beknelde jeugd. Verdrongen herinneringen worden gewekt en feiten duiken op uit het verleden die nieuw licht werpen op de zelfmoord van Japins vader. Was het vanwege of omwille van zijn zoon?

In dit tweede opnieuw smakelijke privé-domeindeel ontmoetingen met grootheden als Stephen Fry, prinses Beatrix, Vanessa Redgrave, John Irving et cetera. Er verschijnen vijf romans van zijn hand, drie toneelstukken, liedjes, verhalen, een film en een opera. Vriend Benjamin Moser werkt aan de biografieën van Clarice Lispector en Susan Sontag. 

John Jansen van Galen
Fiasco van goede bedoelingen. ­Nederland en de Indonesische ­onafhankelijkheid
Pluim; 369 blz. € 22,99

Journalist John Jansen van Galen onderzoekt op meeslepende wijze of Nederland zich te lang krampachtig aan de kolonie Nederlands-Indië heeft vastgeklampt, of toch overtuigd meewerkte aan een proces van federale dekolonisatie. Jansen van Galen concludeert dat dit laatste vanaf 1946 het geval was, maar dat ­Nederland toen de macht niet meer had om in Indonesië zaken naar de hand te zetten. Tussen 1942 en 1949 stierven naar schatting 4 miljoen Indonesiërs en 30.000 Europeanen, vooral in interneringskampen. Tien jaar na de onafhankelijkheid werd Indonesië, dat op de rand van communisme balanceerde, een pion in Amerikaanse geopolitiek en moest Nederland Nieuw-Guinea ook opgeven, zonder dat de Papoea’s het beloofde zelfbeschikkingsrecht hadden gekregen. Het hele proces liep uit op een fiasco.

Maarten Prak
Stadsburgers. Stedelijk burgerschap voor de Franse revolutie
Prometheus; 346 blz. € 29,99

Burgers hadden het ver voor de Franse revolutie in veel steden in Europa vaak voor het zeggen. Niet alleen elites waren machtig, stelt historicus Maarten Prak, maar ook de ‘gewone man’, vrouwen, Joden en migranten oefenden invloed uit. Voor veel groepen werd dat er met de Franse revolutie eerst niet beter op. Napoleon schafte bijvoorbeeld de machtige gilden af en ook een handelsonderneming als de VOC verdween, waardoor stadsburgers verzwakten ten opzichte van hun landsbestuur. Stedelijk werd vervangen door nationaal burgerschap, wat voor- en nadelen opleverde. Stadsburgers voor 1800 hadden macht, maar die was kwetsbaar: opstanden en vreemde overheersing konden er een eind aan maken. Nationaal burgerschap leverde meer bureaucratie en vreemdelingenhaat. Prak werpt zo historisch licht over burgers in een stad, land en Europa.

Muriel Spark
De beste jaren van juffrouw Brodie
Vert. W.A.C. Whitlau. Orlando; 172 blz. € 21,50

“De fascinatie die haar leerlingen voor de ­juffrouw opvatten is begrijpelijk”, schrijft Jet Steinz in haar inleiding bij de Nederlandse ­heruitgave van Muriel Sparks klassieker ‘The Prime of Miss Jean Brodie’. “Ondanks het feit dat juffrouw Brodie best wel bitchy kan zijn.

En ondanks haar onwankelbare superioriteitsgevoel, en de overtuiging dat ze de wereld kan inrichten zoals zij het wil – alsof ze God zelf is. Zelfs ondanks haar sympathie voor het ­opkomende fascisme. De lezer is ineens weer een tiener, onder de indruk van een lerares wier ­gedrag ons voor raadsels stelt, en naar wier ­beweegredenen we alleen maar ­kunnen gissen.” Aldus Steinz. Spark (1918-2006) groeide op in Schotland. Eind jaren zestig verhuisde ze naar Italië. Ze schreef twintig romans waarvan deze raadselachtige, humoristische kostschoolroman de ­bekendste is. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden