null Beeld
Beeld

JeugdboekGeschiedenis

Boeiende en leerzame verhalen uit het verdronken Doggerland

Linda Dielemans deelt interessante en verrassende duizenden jaar oude funfacts uit onze bodemgeschiedenis.

Wie bij de Zandmotor onder Den Haag over het strand loopt, kan zomaar prehistorische gereedschappen, tanden of botten vinden. De kunstmatige zandbank, die moet helpen de stranden en duinen te onderhouden, is aangelegd met zand van de zeebodem. En die bodem was ooit land, waar dieren, Neanderthalers en mensen leefden.

De tot de verbeelding sprekende geschiedenis van dit verdronken Doggerland vertelt archeologe Linda Dielemans in non-fictiehoofdstukken, afgewisseld met fictieverhalen over mensen die destijds geleefd zouden kunnen hebben. Ze kiest daarmee voor de beproefde opzet van haar bekroonde Brons, waarin ze wist te boeien met het ogenschijnlijk saaie onderwerp van de opkomst en invloed van dit metaal.

De non-fictiedelen beschrijven de periode van 1 miljoen jaar geleden tot nu en de golfbeweging van ijstijden en warmere periodes die Doggerland veranderden. Een eenvoudige tijdlijn achterin was geen overbodige luxe geweest, want hoewel Dielemans de grote tijdvakken secuur benoemt, is het moeilijk om het overzicht over de gelijkende gebeurtenissen te houden.

Maar wat ze vertelt is buitengewoon interessant en voor de leek verrassend: bijvoorbeeld dat er 125.000 jaar geleden nijlpaarden in de Rijn en de Maas zwommen. Of dat Neanderthalers 50.000 jaar geleden al lijm maakten van pek uit verhitte berkenbast. En dat de bewoners van Doggerland hun gereedschappen versierden met zigzaglijnen. Djenné Fila, die het boek sfeervol, ruig en met prachtige achtergronden illustreerde, laat die zigzagkunst op elke bladzijde terugkomen.

De schrijver schuwt uitleg niet

Dielemans neemt haar jonge lezers serieus en schuwt uitleg over archeologische datering­­ niet: ze vertelt over grondlagen, atomen, radioactiviteit, koolstof en stikstof. Wat taaiere kost, maar ze zet die helder uiteen.

Tussendoor komt de geschiedenis tot leven in spannende fictieverhalen. Dat die steeds beginnen met de laatste zin van het vorige verhaal symboliseert mooi hoe de ene periode uit de andere voortvloeit: er zijn geen harde grenzen, alles is door het verleden met elkaar verbonden.

Dielemans kiest haar metaforen zorgvuldig bij de vermoedelijke belevingswereld van de oermensen. Ze vertelt bijvoorbeeld over een migrerende stam, op zoek naar “het zachte land (…) waar een bries waait die aanvoelt als een hazenvacht tegen je wang.” En over Kato, die moet vluchten, want “de aarde spuugt vuur en een dodelijke rook die sneller beweegt dan een roofvogel in duikvlucht” tot iedereen is bedekt “met een dun laagje grijs, als een bij in de zomer, bedolven onder stuifmeel.”

null Beeld

Linda Dielemans
Onder de golven
Ill. Djenné Fila
Fontaine uitgevers;
184 blz. € 20
Vanaf 10 jaar

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden