SITE Artikel Recensie Boeken rood Typografie illustratie Beeld Anita Huisman
SITE Artikel Recensie Boeken rood Typografie illustratieBeeld Anita Huisman

BoekrecensieRadicalisering

Beatrice de Graaf schreef een remedie voor simplificatie

Bijzondere verhalen van terroristen zorgen voor meer begrip, maar vertonen ook hiaten.

Zo dichtbij terroristen van eigen bodem kwam niemand nog. In haar nieuwe boek ‘Radicale Verlossing. Wat terroristen geloven’, laten de hoofdpersonen van het tijdperk ‘na 9/11’ zich door Beatrice de Graaf schijnbaar gewillig in de ziel te kijken. Menig onderzoek naar radicalisering moest het zonder informatie uit eerste hand stellen. Dat het De Graaf nu lukte om veroordeelde terroristen te spreken, en ze hen zelf aan het woord laat, is op zich al een verdienste.

Tot op zekere hoogte zorgen die persoonlijke verhalen voor begrip. Als je leest dat een jonge moslim zich hier in Nederland een nietsnut voelde - want zelfs zijn stage bij de Lidl mislukte, en hij heeft nog een schuld van vierduizend euro openstaan bij drugscriminelen - dan is het een iets minder vreemde gedachte dat hij zijn leven denkt te beteren door baby’tjes te gaan redden uit de klauwen van Assad. Maar ook de hiaten in hun verhalen worden duidelijk: Waarom is het dan nodig om te poseren met gekruisigde Syriërs? Het inkijkje dat de terroristen bieden in hun ziel levert een rommelig beeld op, dat je ook doet beseffen: het valt nooit écht te begrijpen.

Jammer dat De Graaf de verhalen niet geheel voor zichzelf laat spreken

Het is daarom ergens jammer dat De Graaf de verhalen niet geheel voor zichzelf laat spreken, en toch, hoe voorzichtig ook, aan het theoretiseren slaat. Zoals academici vanuit een veelheid aan wetenschappelijke disciplines - antropologie, psychologie, sociologie, religiewetenschappen, criminologie, politicologie, en zo meer - dat al jaren doen: proberen het complexe fenomeen dat radicalisering heet in een eenvoudig model te vatten.

Een model kan helpen om vroegtijdig te signaleren wie een gevaar vormt. Maar onjuiste interpretatie van de modellen kan mensen ook ten onrechte verdacht maken. De Graaf is de eerste om te wijzen op dat gevaar, maar toch is dat met haar eigen model niet ook geheel afgewend. Je ziet een leraar die haar boek las zó bezorgd worden, en een islamitische leerling een Messiascomplex aanwrijven, als die enige opwinding bespeurt over onrecht dat bijvoorbeeld Oeigoerse moslims wordt aangedaan.

Tegenstrijdig als het is: een uitstekende remedie voor simplificatie van radicalisering, is toch vooral De Graafs boek te lezen. Van kaft tot kaft.

null Beeld

Beatrice de Graaf
Radicale verlossing. Wat terroristen geloven
Prometheus;
304 blz. €29,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden