RecensieBoeken

Alles kwijt, maar wel een erfenis

Danny en zijn zus Maeve blijven terugkeren naar het huis van hun verloren jeugd.

Het vereist moed om met mededogen terug te kijken op degenen die je van je jeugd hebben beroofd. Danny Conroy is zo’n moedig mens. Zijn ontaarde moeder, emotioneel afwezige vader en boze stiefmoeder – dat lijken drie stereotypen van jewelste, maar dat valt nog best mee – kunnen stuk voor stuk op zijn begrip rekenen. Niet de hele tijd, en niet ieder evenveel, dat zou natuurlijk onmenselijk zijn. En laat het hoofdpersonage van ‘Het Hollandse huis’ nu een echt mens zijn. Imperfect, gelaagd, sympathiek.

De achtste roman van Patchett vertelt de levensgeschiedenis van Danny en zijn oudere zus, Maeve. Hun vader, die vastgoedhandelaar is, koopt in de jaren veertig een villa in Philadelphia die oorspronkelijk van de familie VanHoebeek was. Het pand verkeert volledig in originele staat, met de portretten van meneer en mevrouw VanHoebeek aan de muur en hun Delfts blauw in de kast. Danny is nog klein wanneer hun moeder vertrekt om niet meer terug te keren. Vader Cyril hertrouwt met Andrea en zij neemt met haar twee dochters haar intrek in het Hollandse huis. Wanneer Cyril komt te overlijden, is er voor Danny en Maeve al snel geen plaats meer – zij zullen voor zichzelf moeten gaan zorgen.

They fuck you up, your mum and dad. / They may not mean to, but they do. / They fill you with the faults they had / And add some extra, just for you.

Het beroemde gedicht ‘This be the Verse’ van de Engelse schrijver Philip Larkin zou zomaar Patchetts inspiratie geweest kunnen zijn. Danny heeft alle reden om verbitterd te zijn, maar houdt in plaats daarvan zijn eigen herinneringen nog eens tegen het licht. “Denk je dat het mogelijk is om het verleden te zien zoals het echt was?”, vraagt hij aan zijn zus wanneer ze in haar auto tegenover het Hollandse huis geparkeerd staan. Hun hele leven zullen ze naar die plek blijven terugkomen om vanaf een veilig afstandje het huis, en met een beetje geluk ook zijn bewoners, te observeren. “we kijken terug door de bril met de kennis van nu, dus we zien het niet als degenen die we toen waren.”

‘Je bent je vader geworden!’

Patchett, die de Orange Prize for Fiction en de Pen/Faulk­ner Award won voor haar wereldwijde bestseller ‘Bel Canto’, schrijft kraakhelder en zonder opsmuk. Wanneer Danny reflecteert op de dag waarop hij gedwongen werd zijn ouderlijk huis te verlaten, zegt hij: “De idiotie van wat we meenamen en wat we achterlieten kan niet genoeg benadrukt worden. We pakten kleren en schoenen in waar ik binnen een halfjaar uitgegroeid zou zijn en lieten aan het voeteneinde van mijn bed de deken liggen die mijn moeder van haar jurken in elkaar had gezet.”

Er staat geen woord te veel, en je denkt meteen aan die keer dat je zélf ergens vertrok en moest bepalen wat je meenam en wat je achter moest laten.

Ann PatchettBeeld Heidi Ross

Het bloed kruipt en naarmate Danny ouder wordt, begint hij steeds meer op zijn vader te lijken. Het Hollandse huis is hij kwijt en ook het bedrijf gaat aan zijn neus voorbij, maar dat betekent niet dat er geen erfenis is. Alles wat Cyril hem voorgedaan heeft, maakt Danny zich eigen – van het klussen aan half vergane huizen tot het zwijgen over zijn gevoelens. De enige bij wie hij openhartig kan en durft te zijn, is zijn zus – en dat komt zijn huwelijk dan weer niet ten goede. Je zou Danny het liefst even door elkaar willen schudden en hem vertellen: ‘Je bent je vader geworden!’

Voor de een is het Hollandse huis een magische plek om hevig naar te verlangen, voor de ander is de luxe te overdadig om zich er thuis te kunnen voelen. “Ik voelde het hele huis boven op me als een slakkenhuis waar ik de rest van mijn leven mee moest rondlopen”, herinnert Danny zich. En net als hij de gedachten aan het huis achter zich heeft gelaten, stelt zijn zus voor, decennia na het jeugdtrauma, om tóch nog even de auto aan de andere kant van de weg te parkeren. Gewoon, om even te kijken. Met de herinneringen van toen en de kennis van nu vereist het moed om na al die jaren naar de voordeur te lopen en aan te bellen. 

Oordeel: Kraakhelder, geen woord te veel.

Ann Patchett
Het Hollandse huis
Vert. H. Montijn
De Bezige Bij; 368 blz. € 22,99

Lees ook:

Jij bent mijn lievelingsbagel

Schrijftalent Lucy Grealy stierf op haar 39ste aan een overdosis heroïne. Vriendin Ann Patchett gaat na hoe het zo ver kwam: “Haar eenzaamheid was zo groot als Grand Central Station”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden