null Beeld

FilmrecensieCharlatan

Afstandelijk portret van een raadselachtig urine orakel

Charlatan
Regie: Agnieszka Holland
Met Ivan Trojan, Juraj Loj, Josef Trojan
★★★

Een arts was hij niet, toch behandelde de Tsjech Jan Mikolásek in de jaren rond de Tweede Wereldoorlog wel honderden zieken per dag. In lange rijen staan ze voor de deur van zijn praktijk, een urinemonster in de hand.

Geboren met een zelfverklaarde gave, opgeleid door een kruidendokter, weet Mikolásek door de vloeistof tegen licht te houden wat de patiënt mankeert en wat ertegen helpt. Van hartfalen tot vermeende onvruchtbaarheid, voor ieder heeft dit ‘urine-orakel’ een kruidenthee voorradig.

De Poolse filmmaakster Agnieszka Holland (Europa, Europa en In Darkness) presenteert met haar internationale coproductie Charlatan een man met een sterke overtuiging. In zijn eigen kunnen, in zijn katholieke geloof. Zelfs van zijn geheime relatie met zijn mannelijke assistent is hij overtuigd, hoewel hij aan de voeten van een christusbeeld dikwijls boete doet.

Wie was deze man die onder naoorlogs communistisch regime werd opgepakt – nadat hij zowel hooggeplaatste nazi’s als de Tsjechoslowaakse president had behandeld? De strakke blikken van hoofdrolspeler Trojan, en zijn zoon Josef als de jongere versie, verraden maar weinig.

Ronduit fascinerend zijn de momenten waarop de kruidengenezer zijn diagnoses stelt, maar emotioneel houdt Holland haar publiek op afstand van een man die tussen weelderig gras van zijn minnaar kan genieten, geen betaling wenst van zijn armere cliënten, maar ook een schrikbarend kille kant aan de dag legt. En of hij nu een charlatan was? Ook dat houdt de maakster, de titel ten spijt, in het midden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden