Coronamaatregelen

Zwaar bekritiseerde coronawet flink afgezwakt, ‘centrale rol’ van minister De Jonge blijft kritiekpunt

Minister Hugo de Jonge van volksgezondheid tijdens een corona-persconferentie.Beeld ANP

De coronawet is, zoals verwacht, op tal van punten afgezwakt. Maar de Raad van State is nog niet tevreden, omdat overtreders van coronamaatregelen een strafblad krijgen.

Het kabinet heeft de op voorhand zwaar bekritiseerde coronawet flink afgezwakt. Een belangrijke wijziging is dat politie straks niet achter de voordeur, bij mensen thuis, mag controleren of iedereen zich aan de maatregelen houdt.

Het is slechts een van de vele tegemoetkomingen die het kabinet aan de critici heeft gedaan. Juristen en Kamerleden hadden volop bezwaren tegen de eerdere voorstellen van de ministers De Jonge (volksgezondheid), Grapperhaus (justitie) en Ollongren (binnenlandse zaken). Zo zou de nieuwe wet een jaar lang geldig zijn. Dat wordt nu zes maanden. 

Het oorspronkelijke idee was dat het kabinet besluiten mag nemen die de vrijheid van burgers beperken om daarna het parlement te informeren. In het definitieve wetsvoorstel wordt vastgelegd dat nieuwe maatregelen eerst moeten worden voorgelegd aan de Tweede Kamer. De corona-app is geen onderdeel meer van deze wet.

Dát er een wet moet komen, staat op het Binnenhof niet ter discussie

De coalitiepartijen hebben de afgelopen weken stevig onderhandeld over de afzwakkingen van de wet. D66 en ChristenUnie protesteerden openlijk tegen de eerste, uitgelekte plannen. Fractieleider Gert-Jan Segers (CU) zei op een partijcongres: “Is de noodwet niet goed genoeg, dan stemmen we niet in.”

Dat er een tijdelijke coronawet moet komen, staat op het Binnenhof niet ter discussie. De maatregelen die nodig zijn om de coronacrisis te bezweren, worden nu geregeld via noodverordeningen, in samenspraak met de veiligheidsregio’s. Een juridische basis ontbreekt. De democratische controle is beperkt. De coalitie is tevreden over de wijzigingen. D66 stelt dat ‘alleen de naam van de wet hetzelfde is gebleven’. 

Wanneer de wet in werking treedt is nog onduidelijk. Na de zomer zullen de Tweede en Eerste Kamer er mee moeten instemmen. Het kabinet hoopt dat 1 oktober haalbaar is. De wet is dus in principe een half jaar van kracht, maar kan telkens met drie maanden worden verlengd. Eerder intrekken is ook mogelijk.

Deelnemers aan een zogenoemde Vrijheidsmars protesteren tegen de coronawet.Beeld ANP

Wie thuis een feestje heeft, hoeft geen politiebezoek te vrezen

De wet betekent dat juridisch wordt vastgelegd dat iedereen ‘veilige afstand’ van elkaar moet houden (lees: anderhalve meter). Aanvankelijk wilde het kabinet dat de politie ook mensen thuis mocht controleren, zoals tijdens feestjes. Dat idee is geschrapt. In het wetsvoorstel staat nu: ‘De veiligeafstandsnorm en andere (gedrags)regels zijn niet van toepassing op situaties waarin het huisrecht in het geding is’. 

De Raad van State is overwegend tevreden over de aanpassingen, maar heeft alsnog stevige kritiek op het aangepaste wetsvoorstel. De adviseur van het kabinet heeft moeite met ‘de centrale rol’ van minister De Jonge, die in bijzondere gevallen alsnog noodverordeningen kan instellen. Volgens de Raad van State is dat na inwerkingtreding van de wet ‘niet meer nodig en wenselijk’. De Raad maakt ook bezwaar tegen het feit dat overtreders van de coronamaatregelen een strafblad krijgen: ‘Dat tast het draagvlak voor de wet aan en zou de regering in het wetsvoorstel juist moeten uitsluiten’.

Lees ook:

Opinie: zes redenen waarom de Coronawet ontoelaatbaar is

Grondrechten staan op het spel door wetgeving om corona te bestrijden, waarschuwen techniekfilosoof Martijntje Smits en advocaat Marco van Duijn.

Advocaten roepen mensen op: kom in verzet tegen coronaboete

De noodverordening rammelt, stellen advocaten. Gedragsregels zijn onduidelijk en strijdig met grondrechten. En dat is kwalijk, want mensen worden fiks gestraft bij overtreding. De strafpleiters roepen mensen op in verzet te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden