Analyse Maatschappelijke diensttijd

Zorgen in de Tweede Kamer over ruime subsidie voor maatschappelijke diensttijd

Staatssecretaris Paul Blokhuis bezoekt cultureel centrum Rozet Arnhem, waar leerlingen van middelbare school Guido de Bres hun maatschappelijke diensttijd vervullen. Beeld ANP

VVD en D66 houden twijfels over de maatschappelijke diensttijd voor jongeren. De doelen zijn onduidelijk, en veel projecten draaien voor 100 procent op subsidie, is de klacht.

“Over andere dingen zijn we enthousiaster”, zegt D66-Kamerlid Antje Diertens zuinig over de maatschappelijke diensttijd voor jongeren. Bij de VVD is het niet veel beter: “Het is geen geheim dat we altijd kritisch zijn geweest, maar afspraak is afspraak in het regeerakkoord”, zegt VVD-Kamerlid Kelly Regterschot openlijk. Het leidt al tot grappen bij de oppositie: is de maatschappelijke diensttijd soms de ‘meloen’ die de liberale partijen hebben moeten doorslikken, toen ze met de ChristenUnie gingen regeren?

Het is hard werken voor staatssecretaris Paul Blokhuis (ChristenUnie) om zijn kroonjuweel van de grond te krijgen. In het regeerakkoord is afgesproken dat jongeren tussen de 15 en 30 jaar de kans krijgen ‘een bijdrage te leveren aan onze samenleving’. Officieel gaat de maatschappelijke diensttijd pas volgend jaar februari in, maar de eerste projecten zijn al begonnen, op experimentele basis.

Ruim een jaar is Blokhuis nu aan het experimenteren. In september zijn de eerste jongeren aan de slag gegaan. Aan het eind van het jaar moet de teller op vijftienduizend staan. Het komt al aardig in die richting, met de tienduizend jongeren die zich al hebben aangemeld, oftewel 3 procent van alle jongeren in Nederland.

Enthousiasme

Dat is nog niets vergeleken bij het uiteindelijke doel van de maatschappelijke diensttijd. Blokhuis wil dat zoveel mogelijk jongeren mee kunnen doen. “Ik hoor veel enthousiasme in het land.” Er is geen enkel ander project van het kabinet waar jongeren zelf zó bij betrokken worden, zegt hij. Over alles mogen ze meedenken.

Het idee van een verplichte diensttijd, zoals de ChristenUnie eerder wenste, is stilletjes naar de achtergrond verdwenen. Al onderzoekt Blokhuis die optie nog wel.

De kosten van de maatschappelijke diensttijd zorgen alleen voor aanhoudende discussie. Is er wel genoeg animo onder jongeren om de grote uitgaven te rechtvaardigen? Het gaat komend jaar om 85 miljoen, daarna om 100 miljoen euro per jaar. GroenLinks-Kamerlid Wim-Jan Renkema heeft zitten rekenen, onlangs in een debat. “Als we de subsidie willen opmaken, moeten volgend jaar minstens dertigduizend jongeren meedoen. Is dat wel realistisch?”

Verdienmodel

Daarbij komt dat veel projecten voor 100 procent op subsidie draaien, blijkt uit een onderzoek dat staatssecretaris Blokhuis liet doen naar de eerste ervaringen. Dat baart de Tweede Kamer zorgen: allerlei bemiddelaars komen als bijen op de pot met honing af. “Ik zie hele mooie initiatieven. Maar de maatschappelijke diensttijd mag geen verdienmodel worden voor snelle types die een zak geld zien staan en dan denken: die is voor mij”, zegt PvdA-Kamerlid John Kerstens.

Waar staatssecretaris Paul Blokhuis vooral mee worstelt, is hoe hij laat zien dat maatschappelijke diensttijd iets toevoegt aan bestaand vrijwilligerswerk, welzijnswerk of onderwijs.

Opgeven doet de ChristenUnie nog niet. Jongerenorganisaties zijn volgens hem nu ook ‘en bloc’ positief. In de Tweede Kamer is de scepsis al iets minder dan een jaar geleden, toen de plannen alleen nog op papier bestonden.

Fractievoorzitter Gert-Jan Segers jutte de andere politieke partijen onlangs nog eens op, in een Kamerdebat. “Ik geloof echt dat we iets goeds te pakken hebben. Als we dit stap voor stap ­verbeteren, kan dit iets heel moois worden.”

Lees ook: 

Maatschappelijke diensttijd is ook: complimentjes uitdelen op straat in Utrecht

Tijdens een actiedag in Utrecht gaan jongeren de straat op om anderen te helpen of een goed gevoel te geven.

De vrijwillige maatschappelijke dienstplicht is toch aantrekkelijk voor jongeren

De maatschappelijke dienstplicht moet je zien als een soort zwemdiploma, betoogt Robbert van Ettekoven, scholier aan het Van Lodenstein College in Amersfoort. Jongeren moeten er even vol voor gaan, maar ze hebben er hun hele leven enorm veel aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden