Straat van Hormuz

Zonder Europese steun stuurt Nederland geen fregat naar de Perzische Golf

Als Nederland een marineschip naar de Perzische Golf stuurt is dat waarschijnlijk het fregat Zr. Ms. Van Speijk. Beeld Defensie

Nederland wil zich verre houden van de Amerikaanse strategie om Iran onder druk te zetten. Het kabinet hoopt dat voldoende EU-landen volgende week willen deelnemen aan een eigen missie om koopvaardij te beschermen.

Als Nederland een fregat naar de Perzische Golf stuurt, dan moet dat via een Europese coalitie gebeuren. Bronnen rond het Binnenhof bevestigen dat naar aanleiding van berichtgeving in De Telegraaf. Deelname aan een door de Verenigde Staten geleide vloot wordt als politiek te gevoelig gezien.

Het onderwerp staat op de agenda als ministers van defensie van de Europese Unie elkaar volgende week in Helsinki spreken. Daar zal Nederland ontdekken of voldoende bondgenoten met een schip over de brug willen komen. Duitsland heeft al gezegd niet aan de Amerikaanse vloot te willen deelnemen, maar wel open te staan voor een EU-missie.

Het kabinet broedt al sinds het begin van de zomer op een Amerikaans verzoek om te helpen bij de bescherming van internationale scheepvaart tegen mogelijke aanvallen van Iran. Direct was er sprake van bereidwilligheid, omdat het beschermen van scheepvaart past bij het belang dat Nederland als handelsnatie aan de vrije doorvaart op zee hecht. Maar tegelijkertijd zaten er nadelen aan een missie onder Amerikaanse vlag. Trump heeft het nucleaire akkoord met Iran opgezegd en probeert ‘maximale druk’ op het land uit te oefenen. Nederland wil zich net als andere Europese landen verre houden van die strategie.

Er is ruis op de lijn gekomen 

Er was dan ook opluchting toen Groot-Brittannië eind juli aankondigde het voortouw te nemen voor een Europese missie. Nederland zou zich hierbij kunnen aansluiten. Maar sindsdien is er ruis op de lijn gekomen. Londen vond dat bondgenoten te lang treuzelden, en sloot zich bij de VS aan. Woensdag maakte ook Australië bekend een schip naar de door de VS geleide missie te sturen. Zo tekenen zich twee missies af. Eén Angelsaksische vloot en een van EU-lidstaten die er alles aan doen om zich niet met druk op Iran te associëren.

Aangezien Nederland met een besluit wacht op de rest van de EU, was het streven om nog medio augustus een knoop door te hakken over de missie niet meer haalbaar. Mogelijk stuurt het kabinet pas in september een plan naar de Tweede Kamer.

Daarbij moeten dan ook besluiten vallen over twee andere verzoeken. Er ligt nog altijd een Amerikaanse vraag om bijstand in de bufferzone die Turkije en de Koerden in het noorden van Syrië uit elkaar moet houden. Die Koerden waren jarenlang een belangrijke westerse bondgenoot in de strijd tegen Islamitische Staat. En de Duitse bondskanselier Angela Merkel riep vorige week  op tot een nieuwe Europese reddingsmissie voor migranten op de Middellandse Zee.

Binnen de coalitie maakt de ChristenUnie zich hier ook sterk voor. “Ik wil pas reageren als er een plan ligt dat op alle drie de verzoeken ingaat", zegt Kamerlid Joël Voordewind. “We moeten ook iets in Syrië doen, en serieus kijken naar het plan van Merkel. Syrië heeft onze voorkeur vanwege de positie van de Koerden en andere minderheden.”

Lees ook: 

Als Europa marineschepen naar de Perzische Golf stuurt, wacht een kat-en-muisspel van lange adem

De Britse regering overlegde in  juli met Europese bondgenoten over een missie om koopvaardijschepen te beschermen, nadat de Revolutionaire Garde afgelopen weekeinde de onder Britse vlag varende olietanker Stena Impero heeft geënterd en in beslag heeft genomen.

Iran is al die sancties intussen wel gewend

De VS proberen Iran met ‘maximale druk’ aan sancties op de knieën te krijgen. Dat maakt het leven voor de bevolking zwaar, maar herstel van de Iraanse industrie wijst er volgens expert Esfandyar Batmanghelidj op dat het land het wel even kan uitzingen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden