Biomassa

Zonder biomassa wordt het halen van de klimaatdoelen nog moeilijker

Beeld ANP

De coalitie wil af van biomassa. Daarmee bemoeilijkt ze het halen van het klimaatakkoord.

Afgelopen dinsdag gaat mogelijk de geschiedenis in als de dag dat biomassa voorgoed ten grave werd gedragen. De NOS publiceerde uit een concept-rapport van de Sociaal- Economische Raad (SER). Die adviseert de subsidie op de bijstook van biomassa voor elektriciteit of warmte zo snel mogelijk stop te zetten. Diezelfde dag stemden de vier coalitiepartijen voor een motie met een vergelijkbare strekking: zij willen dat de overheid geen subsidie meer uitgeeft voor ‘verbranding van houtachtige biomassa voor nieuwe biomassacentrales voor de opwekking van uitsluitend stroom’.

Die motie verandert niets aan de huidige praktijk: het kabinet besloot al eerder om geen subsidie meer te verstrekken voor biomassa uitsluitend voor stroomopwekking. Subsidie voor warmteproductie met biomassa blijft volgens de coalitiemotie wél mogelijk. Zo kan ook de omstreden biomassacentrale in Diemen nog altijd subsidie ontvangen.

Het draagvlak is afgenomen

Toch is de motie van belang. Het draagvlak voor biomassa is de afgelopen jaren steeds verder afgenomen. Bijvoorbeeld omdat er ook stikstof en fijnstof bij vrijkomt.

Voor het halen van het uiterst ambitieuze klimaatakkoord, dat een jaar geleden gesloten werd, is biomassa echter zeer belangrijk. Doel van het akkoord is om in 2030 49 procent van de CO2-uitstoot terug te brengen en in 2050 zelfs 95 procent. Om dat doel te bereiken is een hele waaier aan methodes voor energieopwekking- en opslag afgesproken: energie uit wind, zon en biomassa, aardwarmte, in een later stadium waterstof.

Biomassa geldt als ‘tussenoplossing’, tot er voldoende mogelijkheden zijn om op een echt duurzame wijze energie op te wekken. Dat neemt niet weg dat de bijstook van biologische reststoffen cruciaal is om het 2030-doel te halen. Voor een bijna-halvering van de CO2-uitstoot moeten verschillende sectoren alle zeilen bijzetten: naast meer duurzame energieopwekking, moeten grootschalig woningen geïsoleerd worden, auto’s schoner gaan rijden, boeren minder mest gebruiken én CO2 ondergronds opgeslagen worden. Het telt allemaal bij elkaar op.

D66-Kamerlid Mathijs Sienot, een van de Kamerleden die anders zijn gaan denken over biomassa, denkt dat het schrappen van houtige biomassa uit de mix makkelijk op te vangen is. “De subsidie voor biomassa kunnen we beter besteden aan wind en zon en de ontwikkeling van groene waterstof.”

Aardgas is niet per se schoner

Toch maakt de coalitie het zichzelf zonder biomassa een stuk moeilijker dan mét. Voor een deel zal de energiebron worden vervangen door aardgas, niet per se schoner. En als je op minder duurzame bronnen inzet, verwacht je méér per alternatief. Terwijl veel energiebronnen nog in ontwikkeling zijn en daarom duur of onzeker. Nu al kunnen delen van het stroomnet bijvoorbeeld de piekbelasting niet aan als het hard waait en de windparken volop draaien.

Vanwege de grote onzekerheid over het wel of niet schrappen van de biomassasubsidie, besloot energiebedrijf Vattenfall de bouw van de centrale in Diemen te heroverwegen. Het bedrijf wil eerst steun van de landelijke en lokale politiek. Het bedrijf kreeg vorige week bijval van directeur Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie. In het Financieele Dagblad schreef hij dat ‘de overheid de afspraken uitholt’. Volgens hem moet het kabinet snel met alternatieven komen voor de bijstook van houtsnippers. “Wie geen biomassa wil, zal meer windmolens of CO2-opslag krijgen.”

Geen duurzame energie- of warmtebron is onomstreden, wat de discussie bemoeilijkt. Windturbines gebruiken zeldzame metalen en mineralen en zijn veel omwonenden een doorn in het oog. Zonneweides concurreren om de schaarse ruimte en gaan volgens critici ten koste van de natuur. Warmtenetten en CCS (ondergrondse CO2-opslag) houden volgens tegenstanders de fossiele industrie in stand.

De motie om te stoppen met biomassasubsidie brengt duurzame alternatieven niet per se dichterbij. Met Vattenfall zullen meer bedrijven en energieproducten gaan nadenken of zij willen investeren in zeer prijzige ontwikkelingen, als de overheid afspraken uit het klimaatakkoord na maatschappelijk protest heroverweegt.

Lees ook:

Biomassa ligt onder vuur. Is dat terecht?

Eén van de pijlers onder het klimaatakkoord, biomassa, ligt onder vuur. Is dat terecht, en zouden we ook zonder kunnen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden