null Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Zelfs nu we de effecten van een veranderend klimaat zien, gaan we gedwee in de rij staan op Schiphol

Jamal Ouariachi

Het is me het jaartje wel, 2022, en we zijn pas net over de helft. Temperatuurpieken op de Noord- én de Zuidpool. Bosbranden in Frankrijk, Spanje, Portugal. In Italië is de Po-vallei aan het verkruimelen van droogte. Bosbranden in Noord- én Zuid-Amerika. In India en Pakistan ging het recentelijk richting de 50 ­graden. In de Hoorn van Afrika heerst ­hongersnood door mislukkende oogsten vanwege steeds hevigere en steeds frequentere periodes van droogte.

‘O God, daar heb je weer zo’n alarmistische zeikcolumn over het klimaat van zo’n deugneus uit de hoofdstedelijke elite.’

Aan alarmisme heb je weinig

Nu ja, eerlijk is eerlijk: aan alarmisme heb je weinig. Een jaar of vijftien geleden was ik nog mild cynisch over de bereidheid van de mens om te knokken tegen de opwarming van de aarde.

Mensen missen verbeeldingskracht, dacht ik toen, ze komen pas in actie als ze daadwerkelijk voor hun ogen de effecten van een veranderend klimaat zien.

Maar ik was niet cynisch genoeg. Zelfs nu die effecten, die vernietigende effecten, overal ter wereld waar te nemen zijn, staan op Schiphol de hordes gedwee te wachten om aan boord te kunnen van een Boeing of Airbus die een leefbare wereld weer een ­fractie onwaarschijnlijker maakt.

En waarom zouden ze ook niet in die rij gaan staan? Verandering loont niet, ik bedoel: er gaat weinig bevredigends uit van het voorkómen van rampscenario’s. Het is alsof je tegen een kleuter zegt: als je braaf bent neem ik over tien jaar níet voor straf geld uit je spaarpot.

Hoe krijg je grote groepen mensen één kant op bewogen? Hevige angst kan weliswaar helpen. Terrorisme is effectief in dat opzicht, zeker als we net weer beelden van een aanslag op tv hebben gezien.

Van de consument zelf hoeven we niet veel te verwachten

Daarom staan er zulke lange rijen op Schiphol: omdat passagiers bereid zijn om hun ­bagage te laten doorlichten, om zonder schoenen en zonder riem, dus met afzakkende broek in een securityscan plaats te ­nemen, benen wijd, handen omhoog, en zich daarna eventueel nog door een medewerker te laten betasten op plekken die doorgaans alleen voor je geliefde toegankelijk zijn – zo hoog is de beloning van de vliegvakantie. Blijkbaar.

Zolang we geen methodes weten te ontwikkelen om niet-vliegen minstens zo belonend te maken als wel-vliegen, hoeven we van de consument zelf niet veel te verwachten.

Misschien moeten we eens wat ideeën van socialmediaplatforms jatten. We zijn een diersoort die honderd keer per uur op een ­telefoon kijkt, louter om te zien of we een nieuw likeje op Instagram hebben ontvangen.

Zo kun je mensen dus heel veel laten doen: je stelt ze een beloning in het vooruitzicht, zonder dat bekend is wannéér die beloning wordt uitgekeerd. Niets is zeker, maar elke poging tot gedragsverandering is de moeite van het proberen waard.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden