Asieldebat

Worstelende Broekers-Knol houdt voorlopig stand door Kamer die zichzelf in de weg zit

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers van justitie en veiligheid tijdens een commissiedebat over Afghaanse vluchtelingen in de Tweede Kamer.  Beeld ANP
Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers van justitie en veiligheid tijdens een commissiedebat over Afghaanse vluchtelingen in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Op de dag dat Broekers-Knol bekendmaakt dat het kabinet mogelijk crisisnoodopvang moet inzetten voor vluchtelingen, zit een kritische Tweede Kamer vooral zichzelf in de weg.

Krap twee dagen nadat Harskamp de deuren zou sluiten voor asielzoekers (wat al niet gebeurde), maakt het kabinet bekend dat de legerplaats weer als tijdelijke opvanglocatie in gebruik wordt genomen. Ook een eerder gesloten defensielocatie in Amsterdam gaat weer open. Bij elkaar goed voor de opvang van 1050 asielzoekers. Verder doet het kabinet een beroep op gemeenten om meer opvanglocaties te realiseren.

Hoogst nodig, schrijft demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol van justitie en veiligheid woensdag aan de Tweede Kamer. Want door het plots toegenomen aantal vluchtelingen, barst de asielopvang uit haar voegen. Nieuwsuur berichtte woensdag dat in opvanglocatie Ter Apel honderden vluchtelingen op stoelen en stretchers sliepen vanwege een tekort aan bedden. Broekers-Knol ging er niet direct op in, maar meldde de Kamer wel dat als er de komende dagen niet veel verandert er crisisnoodopvang moet worden opgetuigd. Denk daarbij aan veldbedden in scholen en sporthallen. “Zeer onwenselijk”, schrijft ze aan de Kamer.

Braindrain

De staatssecretaris maakt de worstelingen met de opvangcrisis kenbaar op de dag dat ze een toch al bijzonder kritische Tweede Kamer tegenover zich treft. Ze heeft de Kamer geschoffeerd met haar uitspraken in het AD, vindt de SP in een debat met de staatssecretaris. In dat interview zei Broekers-Knol dat er wel 100.000 Afghanen recht hebben op evacuatie en dat Nederland dat aantal niet aan kan. Ook zegt Broekers-Knol dat Afghanistan, bij het vertrek van zoveel landgenoten, te kampen zal hebben met een braindrain.

Uitspraken die passen in het patroon van tegenzin om Afghanen naar Nederland te halen, concludeert GroenLinks. De PvdA brengt in herinnering dat dit de derde ongelukkige uitspraak was in krap twee maanden tijd die de staatssecretaris terug moest nemen. “Ik weet dat deze staatssecretaris met pensioen wilde”, sneert Denk-leider Farid Azarkan. “Dat was goed geweest voor haar, goed geweest voor het land en goed voor de Afghanen.”

Laatste kans

Waarom denkt de staatssecretaris aan te kunnen blijven, lijkt een deel van de Kamer in eerste instantie zich af te vragen. Twee andere verantwoordelijke bewindslieden, de demissionaire ministers Sigrid Kaag en Ank Bijleveld, traden immers om hetzelfde Afghanistandebacle af. Maar anders dan drie weken terug bijten Kamerleden minder hard van zich af. Voor een motie van wantrouwen van de SP blijkt al vrij vroeg in het debat onvoldoende steun en met haar spijtbetuigingen weet Broekers-Knol een deel van de Kamer voor zich te winnen. Goed dat de staatssecretaris reflecteerde op haar uitspraken, klinkt het vanuit de coalitiepartijen die weer met elkaar aan de formatietafel zitten. Ze krijgt een laatste kans, vinden ook GroenLinks en PvdA.

De twee linkse partijen menen nog onvoldoende munitie te hebben voor een ferme berisping. Een brief over de laatste stand van zaken over de evacuatie uit Afghanistan laat al weken op zich wachten. En ook de uitvoering van de motie-Belhaj, die oproept tot het evacueren van alle Afghanen die voor de Nederlandse krijgsmacht werkten, is nu moeilijk te controleren.

Met zinnen als ‘dat had ik niet moeten zeggen’, ‘dat betreur ik’ en ‘het was geenszins mijn bedoeling’ blijft Broekers-Knol voorlopig dus overeind. Maar door eigen toedoen komt de Kamer onvoldoende toe aan het kritisch bevragen van de staatssecretaris. Veel tijd gaat op aan het veroordelen van omstreden uitspraken van FvD’er Gideon van Meijeren, die spreekt van de ‘omvolking van Nederland’. Met als gevolg dat de staatssecretaris door tijdnood vrijwel onafgebroken aan het woord is, met amper kritische vragen vanuit de Kamer.

Lees ook:

De asielopvang piept en kraakt. Hoe komt dat?

De problemen in de opvang van asielzoekers zijn als een knoop die lastig te ontwarren is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden