Voorzitter Tweede Kamer

Wie daagt Khadija Arib uit bij de verkiezing van een nieuwe Kamervoorzitter?

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib geeft een persverklaring in de Oude Zaal op de dag na de Tweede Kamerverkiezingen. Beeld ANP
Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib geeft een persverklaring in de Oude Zaal op de dag na de Tweede Kamerverkiezingen.Beeld ANP

Wie volgt Kamervoorzitter Khadija Arib op? Als het aan haarzelf ligt: Khadija Arib. Het PvdA-Kamerlid hanteert de hamer al vier jaar, tot tevredenheid van de meeste Kamerleden, en ambieert een tweede volledige termijn.

Ook andere kandidaten zullen hoogstwaarschijnlijk een gooi doen naar deze prestigieuze functie. De PVV, de VVD en misschien ook D66 kunnen iemand naar voren schuiven.

Volgende week kiest de nieuwe Tweede Kamer, waarvan de 150 leden woensdag worden geïnstalleerd, uit hun midden een nieuwe voorzitter voor de komende (maximaal) vier jaar. Er zijn een paar geschreven spelregels. Kamerleden mogen zichzelf kandideren, de verkiezing volgende week is geheim, en na mogelijk meerdere rondes moet iemand uiteindelijk een meerderheid van de stemmen krijgen.

Maar de ongeschreven regels zijn ook belangrijk. Vroeger eiste de grootste partij de functie op. Dat is geen vast gegeven meer. Met een schuin oog kijken partijen naar de verdeling van andere hoge functies, zoals het voorzitterschap van de senaat (in handen van de VVD) of het vicevoorzitterschap van de Raad van State (oud-D66-minister Thom de Graaf).

Aribs verzet tegen verhuizing Kamer ‘achterhoedegevecht’

Arib trad aan in 2016, toen haar voorganger Anouchka van Miltenburg na blunders zelf aftrad. De PvdA was toen nog een fractie met liefst 38 zetels. Ook na het grote zetelverlies van de PvdA in 2017 behield Arib de hamer. Ze krijgt waardering voor de manier waarop ze de positie van het parlement verdedigt en naar buiten toe vertegenwoordigt. Er waren ook minpunten onder haar bewind, zoals haar verzet tegen de verhuizing van de Tweede Kamer voor de renovatie van het Binnenhof. Dat werd uiteindelijk gezien als achterhoedegevecht tegen een beslissing die door een Kamermeerderheid was genomen.

Vóór verlenging van Aribs voorzitterschap pleit volgens veel partijen dat zij ervaren is, en dat de nieuwe Kamervoorzitter een nu al lastige formatie in goede banen moet leiden. Partijpolitieke overwegingen kunnen een factor zijn. De PVV zal waarschijnlijk wederom de grootste oppositiepartij zijn, wat in theorie een claim op het voorzitterschap zou rechtvaardigen. Kamerlid Martin Bosma vervangt als lid van het Presidium – het dagelijks bestuur van de Kamer onder leiding van Arib – al jaren met enige regelmaat de voorzitter. De meerderheid van de Kamer zal een PVV’er de hamer echter niet gunnen.

En er circuleren meer namen uit het groepje ondervoorzitters die Arib de afgelopen periode af en toe vervingen. Zoals VVD-Kamerlid Ockje Tellegen, die zich bezighield met ethische zaken. Of Vera Bergkamp van D66, bekend als voorvechtster van het wiet-experiment. D66-Kamerlid Paul van Meenen zou vanwege zijn jarenlange ervaring ook een optie zijn. Voor D66 zou het schipperen zijn in de relatie met de PvdA – die zij graag bij een nieuw kabinet zien aanschuiven – als zij Aribs herverkiezing doorkruisen.

Afscheid Tweede Kamer niet digitaal

Het afscheid van 68 Tweede Kamerleden is door corona anders verlopen dan normaal. Wel vond het afscheid plaats op de vertrouwde plek, in de plenaire zaal van het parlement. Er is niet overwogen om het afscheid online te houden, aldus een woordvoerder van het Presidium van de Tweede Kamer. De vertrekkende Kamerleden kregen een afscheid in drie achtereenvolgende sessies. Ze zaten op ruime afstand van elkaar verspreid over de bankjes, en kregen een persoonlijke toespraak van Kamervoorzitter Khadija Arib. Ook bijna alle niet-vertrekkende Kamerleden waren aanwezig. Vanwege de coronamaatregelen gelden in de Tweede Kamer diverse beperkingen. De publieke tribune is gesloten voor publiek. (Wilma Kieskamp)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden