AnalyseKabinetsformatie

‘Week van de waarheid': komt er vijf maanden na de verkiezingen een doorbraak in de formatie?

Mark Rutte en Sigrid Kaag na afloop van een gesprek met informateur Mariëtte Hamer over de kabinetsformatie.  Beeld ANP
Mark Rutte en Sigrid Kaag na afloop van een gesprek met informateur Mariëtte Hamer over de kabinetsformatie.Beeld ANP

Alle ogen zijn vanaf vandaag weer gericht op informateur Mariëtte Hamer. Komt er deze week eindelijk een doorbraak in de formatie?

Jan Kleinnijenhuis

Het zou de week van de waarheid zijn, vorige week in de formatie. Maar een reeks aan gesprekken met hoofdrolspelers en een samensmelting van twee linkse fracties hebben nog niet geleid tot een doorbraak in de vorming van een nieuw kabinet. En dus zijn ook komende week de blikken weer gericht op informateur Mariëtte Hamer.

Al twee weken geleden meldde Hamer aan de Tweede Kamer dat volgens haar inschatting ‘binnen afzienbare tijd’ duidelijkheid zou moeten komen over het verdere verloop van de formatie. Dit na aandringen van vooral PVV-leider Geert Wilders. Een meerderheid van de Kamer zei twee weken geleden te willen afwachten tot Hamer haar eindverslag presenteert, om daarna over haar bevindingen in debat te gaan.

Verschillende hoofdrolspelers drongen vorige week aan op meer snelheid in de besprekingen, nu de verkiezingen alweer vijf maanden geleden zijn en het daadwerkelijke onderhandelen en formeren nog moet beginnen. Zowel CDA-leider Wopke Hoekstra als ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers vindt het tijd ‘om knopen door te hakken’. Ook VVD-leider Mark Rutte zei woensdag nog dat ‘in de komende dagen’ een besluit zou moeten vallen over met welke partijen verdere onderhandelingen kunnen plaatsvinden. Een dag later meldde hij echter alweer dat ‘iets meer tijd’ nodig zou zijn. Zaterdag werden Rutte en Kaag nog gezamenlijk gezien na weer een overleg, ditmaal bij Kaag thuis.

Aarzelingen

Vooralsnog lijkt het erop alsof de komende week opnieuw gekeken zal worden naar verdere gesprekken tussen de VVD, D66, CDA en het sinds vrijdag gezamenlijke onderhandelingsteam van PvdA en GroenLinks. Al was het maar omdat D66-leider Sigrid Kaag vorige week de deur voor de ChristenUnie hard dichtgooide, en ook Segers zelf de nodige aarzelingen liet blijken ten opzichte van de voorzet voor een regeerakkoord dat door VVD en D66 in de afgelopen weken is opgesteld.

De vraag is echter of het samengaan van PvdA en GroenLinks de onderhandelingen werkelijk kunnen versnellen. Vanuit VVD en CDA wordt nog altijd met argwaan gekeken naar regeren met twee linkse partijen, terwijl dat voor een Kamermeerderheid niet nodig is. Hoewel de afgelopen dagen werd gesuggereerd dat het optreden als één fractie een wens zou zijn vanuit VVD en CDA, klonk er vanuit die partijen weinig enthousiasme op de aankondiging. Vooral het oordeel van het CDA, dat de facto als kleinste fractie aan eventuele onderhandelingen zal deelnemen, wordt de komende week interessant.

Interne kritiek

Maar ook voor de PvdA en GroenLinks is het bepaald geen uitgemaakte zaak dat het gezamenlijke optreden verdere onderhandelingen makkelijker zal maken. In beide partijen klinken kritische geluiden over het besluit. Hoewel Jesse Klaver en Lilianne Ploumen bezwoeren dat er sprake was van een eigen besluit, ziet een deel van de achterban toch een knieval voor de rechtse partijen. Waarvan bovendien nog onduidelijk is wat het precies zal opleveren.

Beide leiders haastten zich te zeggen dat van een fusie geen sprake is: alleen de Kamerfracties werken voorlopig samen in de formatie. Want een fusie, daar gaan de leden over. Maar verschillende prominenten laten al weten dat wat hen betreft ook dit besluit aan partijleden zou moeten zijn. Dan zou, naast een partijcongres van het CDA begin september, de formatie afhankelijk worden van nog eens twee congressen.

Lees ook:

PvdA en GroenLinks voegen hun fracties samen

Door als één blok op te treden in de formatie, zetten de Partij van de Arbeid en GroenLinks een nieuwe stap richting een partijfusie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden