Formatie

Wat doen Sigrid Kaag en Wopke Hoekstra?

Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Mark Rutte (VVD) en informateur Johan Remkes in september op landgoed De Zwaluwenberg voor de voortgang van de formatiegesprekken.  Beeld ANP
Wopke Hoekstra (CDA), Sigrid Kaag (D66), Mark Rutte (VVD) en informateur Johan Remkes in september op landgoed De Zwaluwenberg voor de voortgang van de formatiegesprekken.Beeld ANP

Keren D66-leider Sigrid Kaag en CDA-leider Wopke Hoekstra terug als minister in het nieuwe kabinet-Rutte IV, of gaan ze het kabinet vanuit de Tweede Kamer controleren?

Esther Lammers

Bij de VVD wordt de vraag niet gesteld, want Mark Rutte wordt opnieuw premier. En ook bij de ChristenUnie is het duidelijk: Gert-Jan Segers blijft in de Tweede Kamer. Maar wat Sigrid Kaag en Wopke Hoekstra gaan doen, weet nog niemand. Gaan zij opnieuw het kabinet in dat volgens Rutte wel méér elan moet hebben?

D66 en CDA weten het nog niet. Het is duidelijk dat Kaag en Hoekstra goed op hun plek zijn als bestuurder. Ze kunnen ook niet worden betrapt op grote voorliefde voor het parlementaire handwerk. Zelfs na haar aftreden als minister van buitenlandse zaken, is Kaag nauwelijks in de Tweede Kamer aanwezig.

Wopke Hoekstra probeert weliswaar met de sterk uitgedunde fractie nieuwe lijnen uit te zetten voor het CDA. Maar de sessies hierover vinden vooral buiten de Tweede Kamer plaats. En als minister van financiën heeft hij de Kamer beledigd, door zich geregeld af te melden voor belangrijke debatten, omdat hij te druk is.

Bestuurscultuur

Maar Kaag en Hoekstra bepalen niet alleen wat ze gaan doen. Zo wordt in de formatie ook gesproken over de nieuwe bestuurscultuur en het beeld dat de doorstart coalitie wil neerzetten. Het oude kabinet-Rutte III is bijna een jaar geleden afgetreden. Is een nieuwe bestuurscultuur geloofwaardig met dezelfde hoofdrolspelers in het nieuwe kabinet?

Bij D66 moet iedereen doen, wat voor de partij het beste is. De democraten noemen dat ‘plichtsbesef’ en dat geldt ook voor een partijleider. Als de partij oordeelt dat Kaag het beste als fractievoorzitter verder kan, dan gaat zij dat doen. Kaags voorganger Pechtold vond zelfs dat de partijleider principieel in de Kamer thuishoorde. Met die traditie breekt de partij als Kaag het kabinet ingaat.

Het CDA is er nog niet helemaal uit. Kan Hoekstra wel het kabinet in, als zowel Kaag als Segers besluit in de Kamer te gaan zitten? Is de CDA-leider dan in staat tussen de huidige 19 Kamerfracties goed het eigen CDA-geluid te vertolken? De jas moet de man wel passen, zo heet het.

Financiën

Het liefst keert Hoekstra terug naar financiën. Bij de vorming van het kabinet-Rutte III werd over deze post zelfs gestreden. Ook D66 wilde financiën. Rutte hakte toen de knoop door. De tweede partij van het land krijgt al decennia het ministerie van financiën. Dat was in 2017 het CDA, met slechts 20.000 stemmen meer. Het is logisch dat D66 dan deze keer financiën krijgt. En Kaag kan daar minister worden. Dat betekent wel dat Hoekstra dan Economische Zaken of Landbouw zou moeten gaan doen.

De minister van financiën heeft macht en aanzien, omdat die de budgetten verdeelt en maximaal invloed kan uitoefenen. Kaag zou als minister van financiën ook tijd hebben voor het partijleiderschap.

Al zit er een risico aan deze portefeuille, want er komt nog een parlementaire enquête naar de toeslagenaffaire, waarin ook de minister onder de loep wordt genomen.

De D66-leider zou ook Klimaatbeleid voor haar rekening kunnen nemen, een voor D66 uiterst belangrijke portefeuille in dit nieuwe kabinet. Het nadeel van die post is dat Kaag dan niet in het kernkabinet zit, en bij financiën wel.

Lees ook:

VVD’ers zijn er niet gerust op bij Rutte,

de partij vreest dat het nieuwe coalitieakkoord te links wordt

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden