Journalisten zijn in slaap gevallen tijdens de EU-top. De regeringsleiders bleven wel wakker en vergaderden door. Was dat verstandig?

Achtergrond EU-top

Waarom wordt er in de EU zo vaak lang vergaderd?

Journalisten zijn in slaap gevallen tijdens de EU-top. De regeringsleiders bleven wel wakker en vergaderden door. Was dat verstandig? Beeld BELGA

Meer dan een nacht moest er vergaderd worden over Europese topfuncties - en nog zijn ze er niet uit. De regeringsleiders die de knopen moeten doorhakken scharen zich daarmee in een traditie van de EU.

De onbetwistbare marathonkoningen aan de Europese vergadertafels zijn de visserijministers. In het verleden moesten die in december bijeenkomen om te besluiten over de verdeling van de visquota, de toegestane vangsthoeveelheden. En wel voor 31 december middernacht. Die vergaderingen konden een week of langer duren, en als ze er dan nog niet uit waren, zetten ze de klok stil.

Dat er lang vergaderd wordt, betekent niet altijd dat iedereen druk is. In de eerste dagen van hun jaarlijkse festijn deden die visserijministers doorgaans niets. Ieder van hen werd geacht te vechten voor de belangen van zijn thuisvloot. En een gevecht dat al na een dag was beslecht, zou door geen achterban serieus worden genomen. Het was voor de ministers zaak in ieder geval de indruk te wekken dat het akkoord voor de poorten van de hel was weggesleept. Het is om die reden ook een Europese traditie om besluiten 's nachts te nemen; dat versterkt de indruk dat er hard is onderhandeld.

De Europese top die nu aan de gang hoeft die indruk niet op te kloppen, want het gaat er echt hard aan toe. Belangrijkste oorzaak lijkt een inschattingsfout bij de voorbereiding. Er was een verdeling van de topfuncties voorgekookt, die recht moest doen aan de verdeling over landen en over politieke gezindten, maar er kwam opstand in het kamp van de christendemocraten.

Beeld BELGA

De voorzitter van de Europese Raad, die hoe dan ook verantwoordelijk is voor die inschattingsfout, komt dan voor de keuze. Hij kan het hele voorstel van tafel halen, waarmee ook alle kandidaten die zijn genoemd  van het toneel verdwijnen. Dat gebeurde in 1994 toen Ruud Lubbers kandidaat was voor het voorzitterschap van de Europese Commissie, maar stuitte op een Duits veto. Lubbers werd het niet maar zijn tegenkandidaat, de Belg Jean-Luc Dehaene evenmin.

De voorzitter kan ook besluiten zijn plan te redden door de tegenstanders tegemoet te komen met een passende compensatie. Het feit dat er zo lang wordt vergaderd betekent dat Donald Tusk voor die optie heeft gekozen. 

Tijd kan in zijn voordeel werken, omdat dwarsliggen op den duur spierpijn kan opleveren en kramp. Daarbij heeft de voorzitter het voordeel dat hij de baas is over ieders tijd. De Nederlandse minister van landbouw Gerrit Braks was er volgens vele verhalen een meester in. Als het moeilijk werd maakte hij gebruik van wat in Brussel de biechtstoelprocedure heet, waarin de voorzitter afzonderlijke ministers onder vier ogen onderhoudt. Braks presteerde het om de grootste dwarsliggers naar de wachtkamer te laten komen, en zelf naar bed te gaan, om een paar uur later fris de vermoeide slachtoffers tegemoet te treden.

Lees ook:

Peentjes zweten voor Timmermans tijdens slijtage-top over Europese benoemingen

De Europese slijtage-top over de benoemingen is uitgesteld, omdat er nog steeds is er geen zicht op een snel akkoord over onder meer de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. Zondag gingen de kansen van Frans Timmermans op die promotie als in een achtbaan omhoog en omlaag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden