AnalyseD66

Waarom is Sigrid Kaag zo stil over #MeToo in haar partij?

D66-partijleider Sigrid Kaag Beeld ANP
D66-partijleider Sigrid KaagBeeld ANP

Sigrid Kaag bemoeit zich weinig met het dagelijkse reilen en zeilen bij D66. Dat maakt haar kwetsbaar, nu de partij op zijn kop staat over #MeToo.

Wilma Kieskamp

Sinds Sigrid Kaag de politieke leider werd van D66, is er in de partij één ding drastisch veranderd. Het is een breuk met de lange jaren ervoor, toen Alexander Pechtold de partij leidde. Hij bemoeide zich met alles. Zij leidt meer op afstand.

Speelt er een kwestie bij een afdeling in het land? Is D66 ergens negatief in het nieuws? Kaag laat de afhandeling over aan degenen in de partij die er in haar ogen de verantwoordelijkheid voor dragen. Zij volgt hun besluiten. Kaag heeft, zeggen mensen in haar omgeving, ‘minder dat alle lijntjes bij haar samen moeten komen’.

Een eigen reactie bleef ook dit keer uit, na onthullingen over de manier waarop D66 is omgesprongen met grensoverschrijdend gedrag van een prominente D66’er. Een vertrouwelijk rapport over de zaak is stilgehouden door het partijbestuur, berichtte de Volkskrant. Kende Kaag de conclusies uit dat rapport? Misschien wel, misschien niet. Het wordt pas duidelijk als het partijbestuur vrijdag met een nadere verklaring komt.

Oproep aan het partijbestuur

Zo is de #MeToo-affaire meteen een test geworden voor de stijl van leidinggeven van Sigrid Kaag. Haar achterban kan moeilijk begrijpen waarom de politiek leider zo stil is, nu er grote onrust heerst in de partij. Bijna zeshonderd leden hebben al een petitie getekend met een oproep aan het partijbestuur én Kaag, onder wie veel lokale fractievoorzitters. Zij willen dat de partijleider de regie neemt.

“We willen niet alleen van het partijbestuur, maar vooral ook van háár horen hoe D66 een veilige vereniging wordt”, zegt Gerdien Knikker, fractievoorzitter van D66 Haarlemmermeer. “Zij moet vertellen wat ze gaat doen. We zitten niet te wachten op nog meer onderzoek. D66 moet door de zure appel heen bijten.”

Kaag bleef in 2020 op afstand toen een anoniem slachtoffer zich meldde (zie kader onderaan) met een klacht over partijprominent Frans van Drimmelen. De veiligheid in de partij is een zaak van het partijbestuur, oordeelde zij. Eén ding deed Kaag wel: ze gelastte dat er een onderzoek kwam, ook naar een oude zaak uit 2016 tegen dezelfde partijprominent. In die zaak was een andere vrouw het slachtoffer. Bij grensoverschrijdend gedrag, zei ze, past maar één weg: “stevig ingrijpen.”

Sociale veiligheid

Voor de sociale veiligheid in de partij voelde Kaag zich als politiek leider zeker verantwoordelijk, zei ze destijds. Ze was er trots op dat ze eerder bij de Verenigde Naties de aanpak van grensoverschrijdend gedrag op de agenda had gezet. “Dus ik heb een reputatie te verliezen. Ik ga dat niet in mijn partij toelaten.”

De verdere afhandeling liet Kaag echter over aan het partijbestuur. Dat ondernam geen openbare stappen tegen de aangeklaagde man. Het externe onderzoek pleitte hem vrij van machtsmisbruik en seksuele intimidatie. Maar naar nu pas blijkt, liep er nog een tweede onderzoek, dat nooit naar buiten is gebracht. Ook niet door Kaag. Zelfs niet nadat het slachtoffer contact met haar zocht, uit onvrede dat de partij niet alsnog stappen ondernam tegen de man.

De druk op Kaag om zelf het voortouw te nemen, groeit. Ook haar voorganger Pechtold roerde zich in de media. “Zij heeft voor de partij en voor de samenleving de lat hoog gelegd over veiligheid in relaties, binnen of buiten de politiek.” Pechtold hoopt op een ‘helder verhaal’ van het partijbestuur én de politiek leider.

Wat onderzocht D66?

Er spelen twee kwesties bij D66, een nieuwe zaak en een oude. In de nieuwe zaak meldt een anoniem slachtoffer zich in 2020 op internet. Haar klacht: de invloedrijke D66’er Frans van Drimmelen werd ‘venijnig’ toen zij zijn avances afwees. Zij kon het daarna ‘vergeten’ met haar politieke ambities. Omdat het slachtoffer onvindbaar blijkt, trekt onderzoeksbureau Bing de conclusie dat er geen bewijs is tegen de man.

Tegelijk komt een oude zaak naar boven uit 2016. Dezelfde invloedrijke D66’er had toen een relatie met een vrouw die werkte bij de partij. Toen zij het uitmaakte, viel hij haar lastig. De politie kwam eraan te pas. D66 handelde de zaak intern af.

In 2020 bekijkt onderzoeksbureau Bing deze zaak opnieuw. Met als stellige conclusie: er was ‘geen sprake van seksuele intimidatie en machtsmisbruik’. Het bureau doet echter in stilte vervolgonderzoek, dat geheim blijft. Dan luidt de conclusie: hij was schuldig aan iets anders, aan grensoverschrijdend gedrag. Hij had de vrouw ‘gestalkt, bedreigd en gechanteerd’, meldde de Volkskrant op basis van uitgelekte documenten.

Lees ook:

Regelt en ritselt Sigrid Kaag niet? Vraag dat Khadija Arib

Net als de uilen uit Twin Peaks lijkt de nieuwe bestuurscultuur niet altijd wat ze hoort te zijn, schrijft Sylvain Ephimenco in deze column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden