Drie vragenGasbesluit

Waarom de gaskraan in Groningen toch weer verder open wordt gedraaid

De stikstofinstallatie bij Zuidbroek van de Gasunie. De stikstoffabriek wordt de komende jaren omgebouwd en uitgebreid. Beeld ANP
De stikstofinstallatie bij Zuidbroek van de Gasunie. De stikstoffabriek wordt de komende jaren omgebouwd en uitgebreid.Beeld ANP

Hoe zat het ook alweer met het dichtdraaien van de Groninger gaskraan? En waar komt de verontwaardiging van de Tweede Kamer vandaan?

Niels Markus

1. Waarom gaat de Groningse gaskraan toch weer open?

Nederland produceert en exporteert weliswaar nauwelijks nog gas, maar in het Europese gasnetwerk is Nederland wél een belangrijk doorvoerland. Bovendien zijn er contracten afgesloten, waarin nog voor een aantal jaar is vastgelegd dat verschillende Europese landen gas uit Nederland krijgen.

Duitsland blijkt nu meer gas nodig te hebben dan afgesproken, omdat de opbrengsten van enkele verduurzamingsplannen tegenvallen. Daarnaast blijft ook de Duitse gaswinning achter.

Toen het kabinet besloot te stoppen met Gronings gas, was het idee dat Nederland in dit soort gevallen meer gas zou kunnen leveren uit de oude gasvelden bij Norg en Grijpskerk, waar gas uit het buitenland (Rusland en Noorwegen) wordt opgeslagen. Maar die velden zijn niet of nauwelijks gevuld.

Bovendien is gas uit het buitenland hoogcalorisch en het Groningse gas is laagcalorisch. Om het gas dat binnenkomt geschikt te maken voor binnenlands gebruik en voor de export, moet het worden omgezet in een stikstoffabriek. De fabriek die in het Groningse Zuidbroek wordt gebouwd, is door de coronacrisis vertraagd. En zo kan het gebeuren dat er toch weer Gronings gas opgepompt moet worden, terwijl de winter vooralsnog niet heel koud is.

null Beeld Bart Friso
Beeld Bart Friso

2. Dit jaar zou er toch helemaal gestopt worden met het oppompen van Gronings gas?

Dat klopt. Vanaf medio 2022 zou er geen Gronings gas meer nodig moeten zijn. Het vorige kabinet besloot in 2018 helemaal te stoppen met het oppompen van gas uit het Groningenveld. Aanvankelijk moest de gaskraan in 2030 helemaal dicht zijn, maar deze datum werd een aantal keer naar voren gehaald.

Overigens is de hoeveelheid die het kabinet wil gaan oppompen gering vergeleken met wat er in het verleden aan gas uit Groningen gehaald werd. Ja, er vindt bijna een verdubbeling plaats: van 3,9 miljard kuub naar 7,6 miljard kuub. Vergeleken met het verleden is dit slechts een kleine hoeveelheid. In 2013 werd nog 53,9 miljard kuub Gronings gas gewonnen, halverwege de jaren zeventig bijna 90 miljard kuub.

In de toekomst blijft het mogelijk dat er incidenteel toch nog Gronings gas opgepompt wordt. Vooral in extreem koude winters.

3. Is het toeval dat het kabinet dit besluit bekend maakt, kort voordat het terugtreedt?

Als dat zo is, dan is het wel heel toevallig. Het vertrekkende kabinet wekt op zijn minst de indruk dat het nog op het laatste moment een politiek gevoelig besluit doorvoert, waarover de Tweede Kamer vervolgens niet met de verantwoordelijke minister kan debatteren.

Volgens SP-Kamerlid Sandra Beckerman ‘belazert’ Rutte III tijdens zijn laatste werkdagen de Groningers. “Wat zijn de beloftes over elan en vertrouwen van Rutte IV waard?”

Ook andere Tweede Kamerleden zijn boos en teleurgesteld dat de gaswinning weer wordt opgevoerd. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer vindt het besluit ‘onacceptabel’. Hij sluit zich aan bij de roep van een aantal Groningers, om de gehele opbrengst van het extra opgepompte gas ten goede te laten komen aan de Groningers. Ook wil hij zo snel mogelijk een debat met de nieuwe staatssecretaris van mijnbouw, D66’er Hans Vijlbrief.

Zijn partijgenoot, D66-Kamerlid Raoul Boucke noemt het besluit ‘heel pijnlijk voor de Groningers’. Hij vraagt het kabinet de mogelijkheden te onderzoeken om dan maar stikstof te importeren, zodat buitenlands gas wel omgezet kan worden terwijl de nieuwe stikstoffabriek nog niet open is.

null Beeld Bart Friso
Beeld Bart Friso

Correctie 08-01: In een eerdere versie stond dat de gasfabriek in het Groningse Zuidhorn stond. Dit moest Zuidbroek zijn.

Lees ook:

De gaskraan gaat in Groningen toch verder open. ‘Diep droevig’

Het kabinet verwacht twee keer zoveel gas uit de Groninger bodem nodig te hebben, onder meer voor Duits gebruik.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden