WeekboekFormatie

Waar zijn de ministers mee bezig? Niet met hun eigen werk

Carola Schouten (ChristenUnie) voorafgaand aan een gesprek met de informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees. De informateurs spreken met de secondanten van de partijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie. Beeld Sem van der Wal, ANP
Carola Schouten (ChristenUnie) voorafgaand aan een gesprek met de informateurs Johan Remkes en Wouter Koolmees. De informateurs spreken met de secondanten van de partijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie.Beeld Sem van der Wal, ANP

De ene na de andere minister geeft de formatie voorrang boven het eigen werk. Het kabinet-Rutte III is nu echt uitgeregeerd.

Dubbele petten, wisselende petten, het is niet meer bij te houden. De werkagenda van ­Carola Schouten, demissionair minister van landbouw, natuur en visserij, zal de komende weken niet gevuld zijn met stikstof, vee of voedsel. Haar pet staat even naar de formatie, waar ze samen met partijleider Gert-Jan Segers de onderhandelingen voor de ChristenUnie voert. “Graag vraag ik het begrip voor deze situatie van uw Kamer, (...) bij het in­plannen van debatten met mijn beschikbaarheid als minister van LNV”, schreef ze woensdag aan de Kamer.

Bij de oppositie kwam de stoom uit de oren. Laura Bromet van GroenLinks tweette: “Dit is geen manier van doen en al ­helemaal geen Nieuwe Bestuurscultuur.” Het geplande debat over natuur ging donderdag niet door, omdat Schouten bij de informateur zat. Segers kan haar (en haar financiële kennis) niet missen aan de formatietafel. Schouten was er in 2017 ook al bij.

Net als Wouter Koolmees. Toen zat hij er nog als secondant van toenmalig D66-leider Alexander Pechtold, nu als informateur naast collega Johan Remkes. Koolmees zei deze week daarom zijn ministerie van sociale zaken vaarwel. Dat blijft achter in handen van staatssecretaris Dennis Wiersma, tot voor kort Tweede Kamerlid voor de VVD. De keus voor D66’er Koolmees is begrijpelijk vanuit zijn ervaring en ­partij-achtergrond, toch was er in het voorjaar kritiek op informateurs Ollongren en Jorritsma, die ‘te dicht bij het kabinet’ zouden staan.

Kamer wacht op antwoorden

Het geschuif met ministers­petten zorgt ook elders voor ­problemen. Zo moesten de net aangetreden invallers op de ­ministeries van buitenlandse ­zaken en defensie zich deze week over een zeer gevoelige kwestie buigen: de evacuaties uit Afghanistan. De Kamer wacht met smart de antwoorden af op de vragen hoeveel Nederlanders en Afghanen daar nog vastzitten en hoe het kabinet hen uit Kabul denkt weg te krijgen. Politiek ligt de ­uitvoering van deze motie van D66-Kamerlid Salima Belhaj erg gevoelig. De VVD stemde als ­enige coalitiepartij tegen.

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (VVD) gaf daar onlangs op geheel eigen, olifanteske wijze haar mening over. De demissionair staats­secretaris van justitie bleef na het roerige Afghanistandebat half september als enige bewinds­persoon op het pluche zitten, maar moest – geheel in de traditie van dit kabinet – deze week opnieuw door het stof voor haar ­opmerkingen over de ‘honderdduizend’ ­Afghanen die mogelijk hierheen zouden willen komen. Waarmee ze weer minder tijd over had voor haar eigenlijke taak: de Afghanen die hier wel veilig zijn aangekomen door de asielprocedure ­loodsen.

Het derde kabinet Rutte heeft nog maar één prioriteit: zo snel mogelijk een kabinet-Rutte IV vormen. Dat mag cynisch klinken, maar ‘langs de lijnen van de inhoud’ is het logisch. Op de meeste ministeries is weliswaar veel werk te doen, maar er is een nieuw kabinet nodig om de knopen door te hakken in alle crises op het gebied van stikstof, wonen, energie of klimaat. Of daarmee eindelijk de stilte indaalt in de formatie? Daar zijn we als chroniqueurs van deze wekelijkse ­rubriek na een half jaar Netflix-achtig drama niet helemaal zeker van.

Lees ook:

Mislukken mag niet, maar deze vier hoofdpijndossiers gaan de formatie toch lastig maken (vooral voor Sigrid Kaag)

Mislukken is geen optie, dat voelen VVD, D66, CDA en ChristenUnie bij de formatie die nu eindelijk van start gaat. Maar vooral voor Sigrid Kaag staat er veel op het spel. Welke hoofdpijndossiers komen op tafel en valt daar echt iets binnen te halen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden