Politiek Proefballon

VVD wil oppikken migranten op zee tóch niet strafbaar stellen

De Sea-Watch 3 in de haven van Lampedusa. Beeld AP

Opnieuw wordt de soep niet zo heet gegeten als hij was opgediend. De VVD wil alleen ‘juridisch verkennen’ wat het verschil is tussen een veerdienst en een reddingsactie.

Op de laatste dag voor het zomerreces heeft de coalitie een dreigend conflict weten te smoren. De VVD pleitte woensdag in de media voor het bestraffen van mensen die migranten op zee redden. Het leidde tot woedende reacties van regeringspartners D66 en ChristenUnie. Kamerlid Joël Voordewind (CU) dreigde zelfs met het uiteenvallen van de coalitie, mocht de VVD dit voorstel doorzetten.

Tijdens een Kamerdebat, gisteren, bleef er van het idee van de liberalen weinig over. VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden wil wel graag dat het kabinet onderzoekt wanneer er op zee sprake is van een legale reddingsactie en wanneer van het aanzetten tot mensensmokkel. “Iemand in nood redden, wat zelfs wettelijk verplicht is, gaan we echt niet strafbaar stellen”, zei Van Wijngaarden. Het resulteerde in smalende reacties van zijn collega’s. D66’er Maarten Groothuizen: “Het ballonnetje van de VVD loopt leeg”.

Mensensmokkel

De gemoederen in de coalitie zijn weer bedaard, na een dag vol onrust. Het begon met een interview van Van Wijngaarden in De Telegraaf, woensdagmorgen. Daarin hekelde de VVD’er de reddingsacties op de Middellandse Zee, in het bijzonder die van Sea-Watch 3. “Organisaties die mensen oppikken, zijn zelf nog niet direct mensensmokkelaars, maar zij zetten hier wel toe aan.” Van Wijngaarden stelde in de krant voor bemanningsleden te bestraffen met maximaal vier jaar cel of een boete van 83.000 euro.

Binnen de coalitie wordt verschillend gedacht over de activiteiten van Sea-Watch 3, het reddingsschip dat onder Nederlandse vlag vaart. Wat CDA en VVD betreft blijft de boot voor altijd aan de ketting liggen, D66 en ChristenUnie vinden juist dat de organisatie nuttig werk verricht door migranten op zee op te pikken.

De oproep van Van Wijngaarden zette de verhoudingen binnen de coalitie op scherp. ChristenUnie en D66 verweten de VVD dat de partij ‘hulpverleners criminaliseert’ en kondigden aan dwars voor het plan te gaan liggen, mochten de liberalen dit doorzetten. Groothuizen: “De VVD is een heilloze weg ingeslagen. Het is moreel en juridisch onjuist. Hier gaan we nooit mee akkoord.”

Proefballon

Zoals wel vaker het afgelopen jaar bleek het VVD-voorstel in de media steviger dan in het uiteindelijke Kamerdebat. Van Wijngaarden is niet van plan iets af te dwingen bij het kabinet. “Mensen in nood moeten worden gered. Wat ik wel graag wil weten, is wanneer een boot op de Middellandse Zee een reddingsdienst is en wanneer een veerdienst. Het kabinet zou dit in Europa kunnen bespreken.” Een ‘juridische verkenning’, noemde hij het. Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (vreemdelingenzaken) is dit ook van plan, vertelde ze tijdens het debat. Maar Broekers-Knol zei ook: “Het woord strafbaarstelling heb ik nooit in de mond genomen”. Daarmee neemt ze impliciet afstand van het idee van haar partijgenoot Van Wijngaarden.

Voordewind (CU) reageerde opgelucht: “Ik ben blij met de gematigde tekst van de VVD. In het interview met De Telegraaf was de strafmaat al bepaald.” Groothuizen (D66): “VVD en een proefballon, dat is als een paard en wagen. Ze horen bij elkaar.”

Lees ook:
Wie is kapitein Carola, die toch met haar vluchtelingenboot de haven van Lampedusa invoer?
Kapitein Carola Rackete van het reddingsschip Sea-Watch 3 is in Italië geliefd en gehaat omdat ze tegen het Italiaanse verbod in toch aanmeerde in de haven van Lampedusa.

Kapitein Sea-Watch 3 weer op vrije voeten
De spanningen tussen Italië en Duitsland lopen wat terug met de vrijlating van Carole Rackete van de Sea-Watch 3 op Sicilië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden