Nieuws Politiek

VVD-senator Bruijn wint spannende strijd om voorzitterschap Eerste Kamer

VVD-senator Jan Anthonie Bruijn is verkozen tot nieuwe voorzitter van de Eerste Kamer. Hij volgt partijgenote Ankie Broekers-Knol op. Beeld ANP

De nieuwe Eerste Kamervoorzitter kreeg niet de hele coalitie achter zich. Ook blijft hij in Leiden werken als onderzoeker.

Zijn intelligentie heeft hij van z’n moeder. Aldus de trotse vader van VVD’er Jan Anthonie Bruijn (61), die dinsdag de nek-aan-nekrace om de voorzittershamer in de Eerste Kamer won. Er viel met vier kandidaten wat te kiezen ‘in de categorie man’, zoals D66-senator Annelien van Bredenoord fijntjes opmerkte. Bruijn volgt partijgenoot Ankie Broekers-Knol op, die na haar aftreden staatssecretaris van justitie werd.

Vader Bruijn zag vanaf de tribune hoe zijn zoon drie tegenkandidaten in drie spannende stemrondes versloeg. Senatoren brengen voor het voorzitterschap hun geheime stem traditiegetrouw met briefjes uit. In de eerste ronde was GroenLinks-senator Ruard Ganzevoort onverwacht de sterkste met 21 stemmen, in de tweede ronde vielen D66-kandidaat Joris Backer en oud-brigadegeneraal Toine Beukering van Forum voor Democratie af. De derde beslissende ronde ging tussen de ervaren senatoren Bruijn (34 stemmen) en Ganzevoort (28 stemmen). Elf senatoren, waarschijnlijk alle aanwezige Kamerleden van Forum, stemden blanco. Dat betekent dat Bruijn, die vrijwel zeker de vijf PVV-stemmen en twee van de SGP trok, niet alle stemmen van senatoren uit de andere coalitiepartijen achter zich kreeg. De coalitie heeft in deze nieuwe Eerste Kamer een minderheid van 32 van de 75 zetels.

VVD’er Bruijn zal in de sterk verdeelde Eerste Kamer boven de partijen moeten staan. Geen gemakkelijke taak met dertien fracties waarvan de grootste, Forum voor Democratie, heeft aangekondigd het kabinet ook vanuit de statige senaat te bestoken. Er staan pittige debatten over wetsvoorstellen rond pensioen en klimaat op stapel. Bruijn wil zijn best te doen “ook het vertrouwen te winnen van hen die niet op mij gestemd hebben”. Eerder had hij de senatoren al verteld op zoek te zijn naar ‘verbinding over partijen heen’, een ‘veilige ruimte voor stevig debat’ in deze Kamer, ‘waar we bewindspersonen de nieren proeven’.

Daarmee kreeg de Kamer al een glimpje van de humor en ontspanning die Bruijn beloofde in zijn voorzitterschap. Naast senator is hij hoogleraar immunopathologie, gespecialiseerd in nierziektes. Volgens hem is dit werk goed te combineren met het voorzitterschap, iets waar Kamerleden voorafgaand aan de stemming twijfel over uitten. Bruijn zegt goede afspraken te hebben met zijn werkgever Universiteit Leiden. Ook over integriteit kreeg Bruijn kritische vragen. Zijn eigen partij wordt geplaagd door schandalen, nog zeer recent werd senator Duthler uit de senaatsfractie gezet na onmin. Volgens Bruijn moet “iedere schijn van belangenverstrengeling voorkomen worden”. Ook zijn tegenstrever Ganzevoort had hier een punt van gemaakt. De senaat heeft sinds kort een nieuwe integriteitscode, maar het is nog geen gebruik dat senatoren elkaar over partijgrenzen heen op hun handelwijze aanspreken.

Prinsjesdag

De voorzitter heeft naast het leiden van de wekelijkse vergaderingen op dinsdagen belangrijke ceremoniële taken. Op Prinsjesdag zal het ‘Leve de koning’ straks uit Bruijns mond klinken. Met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib vertegenwoordigt hij het parlement in binnen- en buitenland. Een andere gezamenlijke taak is de logistiek rond de renovatie van het Binnenhof, waarvoor ook de hele senaat jarenlang verkast.

Binnen de VVD is Bruijn al jarenlang actief als partij-ideoloog. Hij was voorzitter van de commissie die het partijprogramma schreef bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2010, 2012 en 2017. Hij zit sinds 2012 in de Eerste Kamer.

Wie Bruijn straks als vicevoorzitters terzijde staan, beslist de Kamer volgende week. Misschien dat deze troostprijs toevalt aan D66, GroenLinks of Forum. Al zal geen van de kandidaten die dinsdag in het stof ­beten, hiervoor opgaan. Joris Backer van D66 was al jarenlang ondervoorzitter. Oud-brigadegeneraal Toine Beukering, die met omstreden uitspraken over MH-17 en Joden in De Telegraaf vooral al zijn eigen glazen ingooide, wil liever tijd steken in zijn Statenlidmaatschap in Zuid-Holland.

Lees ook: 

De nieuwe Eerste Kamer staat direct voor een lastige klus: een voorzitter kiezen

De nieuwe Eerste Kamer, 11 juni voor het eerst bij elkaar, heeft meteen een lastige klus op haar bordje. Zeker vier fracties willen een voorzitter leveren, al lijkt de kandidaat van Forum zijn kans al te hebben verspeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden