Formatie

VVD en D66 maandag om tafel met informateur Hamer over de volgende fase

null Beeld Tom Janssen
Beeld Tom Janssen

VVD en D66 hebben de bouwstenen gelegd voor een regeerakkoord. De volgende fase van de formatie kan beginnen: welke andere partijen sluiten aan?

Wilma Kieskamp

De kabinetsformatie komt na 21 weken eindelijk in een nieuwe fase. Informateur Mariëtte Hamer gaat maandag met VVD en D66 overleggen over de volgende stappen, meldt ze aan de Tweede Kamer. Zij voorziet dat in dezelfde week “ook met andere partijen onderhandelingen kunnen worden gestart”. VVD en D66 hebben volgens informateur Hamer genoeg ‘bouwstenen’ gelegd om toe te zijn aan een beslissing over de coalitiepartners die ze aan tafel gaan nodigen.

De grote doorbraak van de kabinetsformatie is het nog niet. Zowel VVD als D66 laat weten dat hun gezamenlijke gesprekken over een aanzet voor een regeerakkoord zeker nog niet definitief klaar zijn. Maar de twee partijen zijn inhoudelijk wel ver gevorderd, aldus woordvoerders van de fracties. In elk geval ver genoeg voor een beslissing over de belangrijke volgende stap, waarbij andere partijen aan de onderhandelingstafel kunnen aansluiten.

‘Binnen afzienbare tijd duidelijkheid’

Het betekent dat op korte termijn duidelijk gaat worden of CDA, PvdA, GroenLinks en/of de ChristenUnie mee gaan onderhandelen. Informateur Mariëtte Hamer praat hierover maandag met VVD-leider Mark Rutte en D66-leider Sigrid Kaag. Ook met de vier mogelijke coalitiepartijen verwacht Hamer dat de gesprekken kunnen worden gevoerd. Afhankelijk van het verloop daarvan moet er “binnen afzienbare tijd duidelijkheid komen” over het begin van echte coalitieonderhandelingen.

VVD en D66 hebben sinds juni gewerkt aan een gezamenlijk inventarisatie van zeven grote onderwerpen voor een nieuw kabinet. Hun voorzet is bewust nog open gehouden, zodat andere partijen hun eigen wensen er nog in onder kunnen brengen. Het is onduidelijk hoe ver VVD en D66 elkaar al genaderd zijn. Op de onderwerpen klimaat, stikstof en migratie zou er nog flink wat te overbruggen zijn. Bij die onderwerpen maakt het veel uit welke andere partijen gaan meepraten.

Druk uit de Tweede Kamer

Aan de langdurige radiostilte in de formatie komt mede een eind door druk vanuit de Tweede Kamer. Kamervoorzitter Vera Bergkamp heeft per brief opheldering gevraagd over de voortgang van de formatie. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil een debat met de informateur, ook omdat het demissionaire kabinet wel nog besluiten neemt en afgelopen week zelfs drie nieuwe bewindspersonen heeft benoemd. Vooral de PVV is de Tweede Kamer kritisch op de radiostilte. Binnen D66 groeit de druk nadat oud-partijleider Jan Terlouw in de media zei dat hij het ‘hoogst vreemd’ vindt dat de formatie in de zomerweken stil leek te liggen.

Rutte en Kaag hebben afgelopen zomer drie weken vakantie ingelast. Deze week zou de formatie verdergaan, maar dat gebeurde ook weer in stilte. Achter de schermen zijn fracties van VVD en D66 via mail en telefoon druk bezig met hun gezamenlijke document. Er is al meer dan zes weken niets naar buiten gekomen. Potentiële coalitiepartijen weten zelf nog niet hoe de eerste bouwstenen van VVD/D66 eruit zien. Of het stuk openbaar gemaakt gaat worden, of alleen wordt gedeeld met de partijen die aanschuiven, dat is maandag een van de eerste dingen waarover Rutte en Kaag met de informateur moeten beslissen.

Lees ook:

De formatie gaat verder, maar wat de VVD wil is nog niet duidelijk

Met de herstart van de formatie breekt voor premier Mark Rutte het moment aan dat hij kleur moet bekennen. Wat de VVD echt wil, is nog niet duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden