Vier vragenEnergierekening

Voorlopig geen extra compensatie voor torenhoge gasprijs

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

De hoge energierekening kan mensen met lage inkomens in grote problemen brengen. Het kabinet belooft vooralsnog geen nieuwe compensatie.

Niels Markus

We wisten toch al dat de gasprijs hoog is?

Uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt hoe fors die stijging is. Met de prijzen van januari 2022 betaalt een huishouden met een gemiddeld energiegebruik dit jaar 2800 euro voor de energierekening. Dat ligt maar liefst 86 procent hoger dan vorig jaar.

De stijging heeft verschillende oorzaken. De vorige winter was kouder dan normaal, waardoor de gasvoorraden dit jaar kleiner waren. Bovendien is de economie na de coronacrisis fors aangetrokken, waardoor de vraag naar gas steeg. Rusland leverde afgelopen jaar minder gas dan normaal, en in Azië steeg de vraag fors.

Krijgt iedereen een hogere energierekening?

Nee. Huishoudens met een langlopend contract betalen hetzelfde als voorheen. Die heeft het CBS dan ook niet meegenomen in de berekeningen. Maar voor mensen met een jaarcontract, of een variabel contract, kan het verschil fors zijn. Het maakt ook nogal een verschil of iemand in een nieuwbouwappartement woont, of in een slecht geïsoleerd vrijstaand huis.

Overigens gaan de CBS-ramingen ervan uit dat de gasprijs gedurende het jaar gelijk blijft aan die van januari. Eerder was de verwachting dat de prijs in de loop van 2022 weer zou dalen. Dat kan nog steeds, nu de winter op zijn einde loopt. Anderzijds veroorzaken de spanningen tussen Rusland en Oekraïne grotere onzekerheid over Russische gasleveringen.

Het kabinet compenseert de hoge prijzen toch (deels)?

Klopt. Een gemiddeld huishouden wordt voor zo’n 417 euro gecompenseerd op de energiebelasting. Ook het mkb krijgt een tegemoetkoming. In totaal trok het kabinet-Rutte III hier 3,2 miljard euro voor uit. Let wel, deze compensatie is al meegenomen in de CBS-cijfers.

Ieder huishouden – arm en rijk – ontvangt de korting. Daardoor weegt de compensatie voor sommige huishoudens lang niet op tegen de stijging van de energierekening, terwijl andere huishoudens er dankzij de compensatie zelfs op vooruit gaan.

Komt er een extra compensatie?

De Tweede Kamer is geschrokken van de hoge energieprijzen. ‘Dit kan zo echt niet langer’, tweette PVV-leider Geert Wilders. Hij wil dat het kabinet de energieprijzen direct compenseert. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer vroeg donderdag aan minister Van Gennip van sociale zaken al waar de extra compensatie blijft voor ‘mensen in een tochtige huurwoning’. Het kabinet zegde eerder namelijk 200 miljoen euro toe voor lage inkomens.

Na afloop van de ministerraad wilde vicepremier en Sigrid Kaag niet vooruitlopen op een nieuwe compensatie. Zij liet wel doorschemeren dat het kabinet vooral lage inkomens tegemoet wil komen. “Een compensatie voor iedereen is niet mogelijk zonder dat groepen erop achteruit gaan, of dat we de rekening doorschuiven naar onze kinderen en kleinkinderen.” Zulke uitgaven zouden volgens haar dus leiden tot bezuinigingen op een ander terrein.

Dit voorjaar kan het kabinet een nieuwe compensatie doorvoeren. Kaag wil eerst de macro-economische cijfers afwachten die op 9 maart komen. Er wachten de minister van financiën toch al intensieve maanden. In de Eerste Kamer worden komende week waarschijnlijk moties aangenomen die het kabinet oproepen om de bezuinigingen op de jeugdzorg terug te draaien en om de ontkoppeling tussen de AOW en het minimumloon te herzien. Als het kabinet die uitvoert, moet de begroting flink verbouwd worden.

Lees ook:

Deze huishoudens betalen de hoofdprijs voor hun energie

Welke huishoudens worden het hardst geraakt door de stijgende energieprijzen? En welke factoren zijn daarop van invloed?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden