Kamerdebat

Vijlbrief ‘al een paar keer heel boos geworden’ op Belastingdienst

Staatssecretaris Hans Vijlbrief (Financiën) tijdens een algemeen overleg in de Tweede Kamer over de Belastingdienst. Beeld ANP

Hij zit vijf weken op zijn post, maar staatssecretaris Hans Vijlbrief ergert zich nu al mateloos aan de Belastingdienst.

De frustratie is zo nu en dan enorm, zei de nieuwe staatssecretaris van financiën, Hans Vijlbrief, gisteren tegen de Tweede Kamer. Hij heeft bij de Belastingdienst al ‘een paar lijken in de kast ontdekt’ en werd ‘naar’ toen zaterdag via Trouw en ‘RTL Nieuws’ naar buiten kwam dat er twintig jaar lang op een geheime lijst oncontroleerbare ‘vermoedens’ van fraude zijn verzameld. “Ik ben al een paar keer heel boos geworden. Ik erger mij mateloos”, zei de staatssecretaris.

Vijlbrief trad eind januari aan, samen met Alexandra van Huffelen die als staatssecretaris verantwoordelijk is voor de afdelingen Toeslagen en Douane. Het zijn de twee opvolgers van Menno Snel die in december moest vertrekken nadat bleek dat ouders ten onrechte werden gedwongen tienduizenden euro’s aan toeslagen terug te betalen. Al jaren lijkt de Belastingdienst op een foutenfestival door onder meer personeelsgebrek, eigengereide beslissingen van ambtenaren en haperende ict.

In haar eerste debat met de Kamer zei Van Huffelen dat het echec met de toeslagen ‘iets is waar je je kapot voor moet schamen’. Zij wil zo snel mogelijk bij gedupeerde ouders ‘de schade repareren’. Volgende week verschijnt een nieuw rapport van de commissie Donner die de affaire onderzoekt. Vijlbrief stuitte na zijn aantreden op een reeks andere problemen. Zo is jarenlang bij 266.000 burgers te veel geld in rekening gebracht voor aanmaningen. Ook bleken er fouten te zitten in de berekening van de vermogensbelasting.

Grootste klap voor Vijlbrief was de fraudelijst. Wat hij vooral schokkend vindt, is dat al een jaar geleden bij de Belastingdienst bekend was dat de Fraude Signalering Voorziening (FSC), zoals de lijst officieel heet, niet deugde. De gegevens leidden tot ‘stigmatisering’ en waren onbetrouwbaar, zo concludeerde de Belastingdienst in een intern onderzoek. Na dat onderzoek bleef het systeem nog meer dan een jaar in de lucht, tot Trouw en RTL Nieuws er vragen over stelden. Vijlbrief hoorde er afgelopen vrijdag voor het eerst over.

Er komt nog een apart debat over de ‘zwarte lijst’. De Kamer wil weten hoe dit mogelijk is. “Gekker moet het niet worden”, vindt Helma Lodders van de VVD. “Het is heel ernstig”, zei CDA’er Pieter Omtzigt. “Hier is weer sprake van onrechtmatig handelen”, constateerde Bart Snels van GroenLinks.

De staatssecretaris ziet een trend: “Ik moet nog veel uitzoeken, maar wat steeds terugkomt is het aarzelend of niet informeren van de ambtelijke top of de politieke leiding. Wij hebben openheid nodig. Ik heb tegen ambtenaren gezegd dat zij niet moeten denken dat ze mij iets beter niet kunnen vertellen omdat dat beter voor mij zou zijn. Ik zit hier niet om beschermd te worden.”

“Het moet afgelopen zijn met de schandalen die steeds naar buiten komen”, zei Vijlbrief. Hij constateert dat de ene fout van de Belastingdienst op de andere lijkt. “Er gaat steeds iets mis met privacy, met data en met de verwerking daarvan. Wij hebben het hier over checks and balances. Ik overweeg extern toezicht, zoals er ook externe controle bestaat op de inlichtingendiensten.”

Lees ook: 

Belastingdienst had een geheime fraudelijst, in strijd met de privacywet

Een tot voor kort geheim registratiesysteem van de Belastingdienst voor ‘signalen’ van fraude is volledig in strijd met de privacywet. Pas na aanhoudende vragen van Trouw en RTL Nieuws heeft de fiscus het systeem uit de lucht gehaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden