Binnenhof

Vertrouwen is broos rond renovatie Binnenhof

Achterstallig onderhoud bij het Binnenhof-complex. Beeld ANP

Wat moet er gebeuren voor de verbouwing van het Binnenhof eindelijk van start kan? Na alle heisa is het vertrouwen tussen betrokkenen nog niet terug. 

Als er brand uitbreekt op het Binnenhof, letterlijk dan, loopt het historische complex groot gevaar. De ruzies rond de renovatie hebben bijna de harde noodzaak voor de grootscheepse verbouwing naar de achtergrond verdrongen. De brandveiligheid is abominabel, de daken lekken, de bekabeling is hopeloos verouderd, nog uit de periode vóór het internet. De brandweer sommeerde al in 2015 dat de deuren dicht moeten als er niet snel iets gebeurt.

Nu, vier jaar later, kan operatie Binnenhof zo de handboeken communicatie in. Als voorbeeld van hoe het niet moet. De voorbereiding ontaardde in een machtsstrijd tussen de Tweede Kamer en het Rijksvastgoedbedrijf, de Rijksbouwmeester en het gerenommeerde architectenbureau OMA dat door hem was gekozen.

Over één ding, de onderliggende oorzaak van het geruzie, zijn betrokkenen het in ieder geval roerend eens. In 2016 verklaarde het kabinet de bouwplannen geheim, wat beeldvorming en miscommunicatie vrij spel gaf. “Geheimhouding – laat ik het voorzichtig zeggen – heeft niet bijgedragen aan het succes van het project tot nu toe”, zei verantwoordelijk staatssecretaris Raymond Knops begin september tegen de Kamer.

Tegen schimmen

In die dikke mist van miscommunicatie won de Tweede Kamer het deze zomer van architect Ellen van Loon. Ze vocht ‘tegen schimmen’, in haar eigen woorden. Een overwinning met een prijskaartje, dat wel: de architect vertrok met een afkoopsom van 2,7 miljoen. Ze zou te prestigieuze plannen hebben gehad.

In de media werden afgelopen weken nog wat laatste klappen uitgedeeld met het publiceren van Van Loons voorstellen – had ze nu wel of niet een tropische kantoortuin ontworpen? Van zowel palmboom als eenvoudig Hollands boompje in de binnentuin bleek een schets te bestaan.

“Lelijke politiek was het, op basis van zeer fragmentarische informatie”, zegt Sandra Beckerman, SP-Kamerlid en lid van de bouwbegeleidingscommissie. “We zeuren al twee jaar: wie is waarvoor verantwoordelijk. Tijd voor een verse start.”

Artist’s impressions van architectenbureau OMA. Dat bureau heeft inmiddels het veld moeten ruimen. Beeld OMA

Daarmee is een begin gemaakt, al blijft veel onduidelijk. Knops heeft openheid beloofd, maar hoe ver strekt die? Wat blijft omwille van de veiligheid of commerciële aanbestedingsregels alsnog geheim? Knops zal de Kamer deze week bijpraten over de voortgang. Oud-D66-leider Alexander Pechtold kreeg van hem de taak de hele verbouwing in goede banen te leiden.

Oningevulde criteria

D66-Kamerlid Jessica van Eijs wil vooral horen wie de dagelijkse regie pakt. “Het Rijksvastgoedbedrijf moet náást ons gaan staan. Daar heeft het aan geschort, ze hebben ons niet voor misstappen behoed. Anders is een nieuwe architect nóg geen oplossing. En met alle respect, Pechtold kent het Binnenhof goed, maar ook hij is geen pro in bouwtekeningen lezen.”

Die nieuw aangestelde architect Pi de Bruijn is tevens de oude, van de nieuwbouw van het Binnenhof-complex uit 1992. Hij is al regelmatig te vinden in de Kamer. Beckerman wil vooral dat Knops eindelijk initiatief neemt. “De staatssecretaris is te onzichtbaar.”

Krappe half miljard

Onduidelijkheid is er ook over de duurzaamheid van de plannen. Knops laat nog onderzoek doen. Van Eijs: “We maken het complex klaar voor de komende twintig, misschien wel dertig jaar. Het zou achterlijk zijn geen zonnepanelen te plaatsen.” Beckerman: “We kunnen niet van heel Nederland verwachten dat ze van het gas af gaan en dan zelf niets doen.”

Het budget is geraamd op een krappe half miljard. Pechtold riep de Kamer deze week in ‘Nieuwsuur’ op niet te beknibbelen en pleit voor een gebouw dat ‘trots uitstraalt op onze democratie’. De Kamer houdt vast aan de nog altijd oningevulde criteria van een ‘sobere en doelmatige’ verbouwing. Of het project – dat op de lijst belandde met getroffen ‘stikstofprojecten’ – voor de zomer van 2020 van start gaat? Dat is gezien alle onzekerheid misschien wel het best bewaarde geheim.


Lees ook:

De verbouwing van het Binnenhof is net een reality-soap

Het Binnenhof is hard toe aan renovatie. Daar is iedereen het wel over eens. Maar hoe, door wie, wanneer? Verbouwen is emotie. Die is er volop in het Haagse. En dan te bedenken dat de verbouwing zelf nog niet eens is begonnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden