null Beeld

Plein 2Afscheid Arib

Vertrekkende Kamerleden? Arib mocht ze niet

Christoph Schmidt

Als de vroegere Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib érgens een hekel aan had, dan was het aan parlementariërs die er tussenuit piepten, vaak omdat ze een functie elders hadden bemachtigd.

Ze kregen bijna allemaal een verbaal pak op hun broek van Arib, snoeihard in de plenaire zaal. “Ik ben niet gelukkig met Kamerleden die voortijdig de Kamer verlaten”, voegde ze in juli 2017 GroenLinkser Linda Voortman toe. Een paar dagen later ging Voortmans partijgenote Liesbeth van Tongeren over Aribs knie. “Een Kamerlid dat zo haar best doet om in de Kamer te blijven en hoog op de lijst komt, en dan weer weggaat? Ik vind dat erg jammer en je stelt je kiezers teleur.”

VVD’er Leendert de Lange moest het in augustus 2019 ontgelden, nadat hij burgemeester van Wassenaar was geworden. “Je schrijft dat het vandaag, met het zomerreces voor de deur, een gepast moment is om afscheid te nemen van de Tweede Kamer”, aldus Arib. “Je voelt ‘m al aankomen: dat had je nou net niet moeten opschrijven. Want het gepaste moment om afscheid te nemen van de Kamer is bij de verkiezingen, niet voor het zomerreces.”

Kiezers blijven berooid achter

Nu is Arib (Kamerlid sinds 1998) er dus zelf voortijdig tussenuit gepiept, nog geen twee jaar nadat ze voor de zoveelste keer was herkozen. Ze was nummer twee op de PvdA-lijst, achter Lilianne Ploumen, en kreeg het respectabele aantal van 52.493 voorkeursstemmen. Die kiezers blijven nu berooid achter.

Het externe onderzoek dat ruim een maand geleden werd aangekondigd naar mogelijk grensoverschrijdend gedrag tijdens Aribs Kamervoorzitterschap (2016-2021) – en dan vooral de manier waarop dat nieuws naar buiten kwam – was voor haar reden om de deur boos achter zich dicht te trekken.

De Arib-fans moeten het zelfs zonder de afscheidsbrief stellen die vertrekkende Kamerleden aan de voorzitter sturen. Het is een mooie traditie geworden. De voorzitter leest zo’n brief voor, waarin de vertrekker dat vertrek toelicht en warme woorden wijdt aan collega’s, het Kamerpersoneel, de catering en soms zelfs – als we mazzel hebben – de parlementaire pers.

Vileine steek onder water

Vervolgens houdt de voorzitter een korte afscheidsspeech. Arib was daar een meester in. De citaten uit het begin komen uit die toespraken. Met een mengeling van humor, genegenheid en af en toe een vileine steek onder water wist ze iedereen te raken, zowel de parlementariërs als de kijkers thuis op de bank. De Kamerverslagen staan dan ook bol van de tussenvoegsels ‘hilariteit’ en ‘geroffel op de bankjes’.

In september 2020 vertrok het nagenoeg onzichtbare PVV-Kamerlid Gabriëlle Popken. Arib: “In 2019 riep NRC Handelsblad jou uit tot het meest zwijgzame Kamerlid, een eigenschap die niet iedereen hier bezit.”

Tegen VVD’er Han ten Broeke riep Arib in 2018 in herinnering dat hij wel eens een ‘nacht in een container in Afghanistan’ had doorgebracht met zijn politieke tegenpool, SP’er Harry van Bommel. “Ja, het wordt heel intiem. Op een gegeven moment deed jij je schoenen uit, en toen ging het mis tussen jullie. Want jij had geitenwollen sokken aan, waar Harry meteen op afknapte.”

Vera Bergkamp

Ook over een andere VVD’er, Anne Mulder, wist Arib in 2020 een smakelijke anekdote uit de mouw te schudden. Ze prees zijn droge humor. “Zoals die ene keer in het Ledenrestaurant, toen Renske (Leijten van de SP, red.) blij kwam vertellen dat ze ging trouwen. Waarop jij zei: ‘Ik wist niet dat je ook ‘ja’ kon zeggen’.”

Konden we van de huidige voorzitter Vera Bergkamp verwachten dat ze ook zoiets geinigs wist te vertellen over Arib, die Bergkamp niet kan luchten of zien? Misschien maar beter dat ons dat potentieel gênante afscheid in de Kamer bespaard is gebleven.

Khadija Arib tegen vertrekkende Kamerleden

1 – ‘Je stelt je kiezers teleur.’ (tegen Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), augustus 2018)

2 – ‘Partij en kiezers hadden meer van je verwacht.’ (tegen Pieter Duisenberg (VVD), september 2017)

3 – ‘Ik ben altijd kritisch over collega’s die hun kiezersmandaat niet volmaken. Dat geldt zeker voor jou, want je bent gekozen met voorkeursstemmen.’ (tegen Isabelle Diks (GroenLinks), juni 2020)

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden