Stemming Eerste Kamer

Verplichte bedenktijd abortus verdwijnt, met brede steun Eerste Kamer

D66-Kamerlid Jan Paternotte tijdens de bespreking van zijn initiatiefvoorstel voor het afschaffen van de verplichte minimale beraadtermijn voor afbreking van zwangerschappen. Beeld ANP
D66-Kamerlid Jan Paternotte tijdens de bespreking van zijn initiatiefvoorstel voor het afschaffen van de verplichte minimale beraadtermijn voor afbreking van zwangerschappen.Beeld ANP

Na verrassend brede steun in de Eerste Kamer verandert na 38 jaar de abortuswet. De verplichte bedenktijd van vijf dagen vervalt.

Redactie Trouw

Volgens de tegenstanders is het een ‘grauwe stap’. De voorstanders spreken van een ‘versterking van het recht op abortus’. Hoe dan ook was het een historisch besluit dat de Eerste Kamer dinsdag heeft genomen: de verplichte bedenktijd van vijf dagen voor abortus verdwijnt.

Met een verrassend ruime meerderheid heeft de Eerste Kamer de initiatiefwet goedgekeurd die een einde maakt aan een veelbesproken drempel die in Nederland sinds 1984 zat ingebouwd in de abortuswet. Vrouwen moesten na hun beslissing tot nu toe verplicht vijf dagen extra bedenktijd nemen. Die verplichting verdwijnt.

De bedenktijd wordt flexibel. De arts kan waar nodig nog steeds een bedenktijd adviseren, maar is dat niet meer bij voorbaat verplicht. In de praktijk zal het betekenen dat in verreweg de meeste gevallen de bedenktijd niet meer van toepassing is en de beslissing van de vrouw leidend wordt. Naar verwachting gaat de wijziging in per 1 januari 2023.

De verrassing zat hem bij het CDA

Het schrappen van de bedenktermijn is voorgesteld door D66, GroenLinks, PvdA en VVD, die in Eerste Kamer de beslissende steun wisten te vergaren van 59 van de 75 senatoren. Het gebeurt niet vaak dat een initiatiefwet vanuit de Tweede Kamer met zo'n ruime meerderheid de eindstreep haalt.

Zowel linkse als rechtse partijen stemden voor waaronder de Partij voor de Dieren, SP, de fractie-Nanninga en de fractie-Otten. Tegen stemden de ChristenUnie, SGP, Forum voor Democratie en de volledige PVV-fractie. Van die laatste partij stemde een deel van de fractie in de eerdere ronde in de Tweede Kamer nog vóór.

Maar de verrassing zat vooral bij het CDA. Vier senatoren van het CDA – bijna de helft van de negen leden tellende fractie – stemden voor. Dit terwijl eerder in de Tweede Kamer het CDA nog eensgezind van mening was dat de verplichte bedenktijd moest blijven. De voorstemmers lieten zich vooral overtuigen door praktische argumenten: dat de bedenktijd flexibel wordt, maar de toets van de arts niet verdwijnt.

Voor het eerst in jaren verandering in het abortusbeleid

CDA-senator Greet Prins, zelf een van de voorstemmers, zei dinsdag dat de voorstanders in haar fractie “overtuigd zijn dat maatwerk en een flexibele beraadtermijn verantwoord is”. Het schrappen van de bedenktermijn doet volgens de CDA-voorstanders niet af “van de juiste balans tussen autonomie van de vrouw en rechten van ongeboren leven”.

De grote politieke steun in de Eerste Kamer betekent dat voor het eerst in jaren een verandering komt in het abortusbeleid in Nederland. D66-fractievoorzitter Jan Paternotte, een van de indieners van het wetsvoorstel, trok na de stemmingsuitslag een vergelijking met de ontwikkelingen elders in de wereld. “Terwijl Amerika op punt staat federaal recht op abortus te schrappen, kiest Nederland voor versterking van dat recht”, reageerde hij.

Grauwe stap

De tegenstanders van het schrappen van de bedenktermijn reageren teleurgesteld. “Geen vaste bedenktermijn meer voor het afbreken van de toekomst van een klein mensje. Grauwe stap voor onze samenleving, voor (kwetsbare) vrouwen en voor het ongeboren leven”, aldus SGP-senator Diederik van Dijk.

De vijf dagen bedenktijd werd ooit ingevoerd om vrouwen een ‘weloverwogen en zorgvuldig’ besluit te laten nemen over de abortus. Volgens de initiatiefnemers zijn vrouwen echter goed in staat om sneller zo’n beslissing te nemen. Straks mag een vrouw in overleg met een arts zelf bepalen welke bedenktijd nodig is, afhankelijk van de situatie.

Lees ook:

We moeten juist méér discussiëren over abortus

Madeleijn van den Nieuwenhuizen schreef een boek over abortus. ‘Het blijft een taboe’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden