Slavernijverleden

Verbazing bij Kamerleden over gebrek aan afstemming slavernij-excuses

Premier Rutte (rechts) tijdens zijn bezoek aan Suriname in september.  Beeld ANP /  ANP
Premier Rutte (rechts) tijdens zijn bezoek aan Suriname in september.Beeld ANP / ANP

Dat er in Suriname wrevel is ontstaan over vorm en datum van de excuses, wijst erop dat Den Haag onvoldoende heeft overlegd, zeggen Tweede Kamerleden.

Christoph Schmidt

Vanuit de Tweede Kamer komen verbaasde reacties over de uitgelekte kabinetsplannen met de slavernij-excuses. Vooral de vaststelling dat het besluit over de aanpak kennelijk niet in samenspraak is genomen met onder meer Suriname, wekt bevreemding. In Paramaribo klinkt kritiek op zowel de personele invulling van de excuses (niet de koning of de premier gaat naar Suriname, maar een minister) als de datum van 19 december.

“Daar is kennelijk iets misgegaan”, zegt PvdA-Kamerlid Kati Piri. Zij maakte deel uit van de negenkoppige Kamerdelegatie die in augustus een bezoek bracht aan Suriname, Bonaire en Curaçao.

“Wat mij verbaast, is dat zo’n gevoelig onderwerp niet tot in detail is afgestemd”, zegt Piri. “Zeker na het Suriname-bezoek van premier Rutte in september en onze reis in de zomer zou je verwachten dat je samen bekijkt, ook met belangenorganisaties, hoe je die excuses vorm geeft.”

‘Geen eenduidige geluiden’

Piri wijst wel op de grote verschillen in beleving, niet alleen tussen het onafhankelijke Suriname en het Caribische deel van het koninkrijk, maar ook binnen Suriname zelf. “Wat iedereen belangrijk vindt, is dat de excuses gemeend moeten zijn. Maar als je vraagt hoe je dat bepaalt, ontstaat er een breed debat. Over zoiets als herstelbetalingen hebben we geen eenduidige geluiden gehoord. Ook was er discussie of de koning hiervoor naar Suriname moet komen, of Rutte. Dat ze nu lijken te kiezen voor minister Weerwind – al weten we officieel nog niets – is niet goed gevallen.”

Marieke Koekkoek van Volt, ook lid van de zomerse Kamerdelegatie, begrijpt evenmin dat het kabinet de plannen (voor zover bekend) niet nauwkeurig heeft afgestemd met de betrokkenen. “Dit is zo’n kwetsbaar en belangrijk onderwerp dat de politiek daar niet opportunistisch mee moet omgaan.”

De afstand van Rotterdam naar Den Haag

Wat Koekkoek aan het bezoek heeft overgehouden, is dat excuses meer om het lijf moeten hebben dan alleen woorden. “Repareer wat er vanuit het verleden nu nog steeds bestaat, zoals de economische en sociale ongelijkheid. Maar het gaat ook om praktische dingen, zoals een eerbetoon aan Tula (een Curaçaose verzetsheld die in 1795 in opstand kwam tegen zijn plantage-eigenaar, red.).”

Wat Suriname betreft moet Nederland zich niet alleen rekenschap geven over het slavernijverleden, maar ook over het hele koloniale verleden, zegt Piri. Dat werkt tot op de dag van vandaag door, bijvoorbeeld in de schoolboeken. “Daarin moet je bijvoorbeeld berekenen wat de afstand is van Rotterdam naar Den Haag”, aldus Koekkoek.

Don Ceder van de ChristenUnie reisde ook mee met de Kamerdelegatie. Hij houdt zich op de vlakte over de kabinetsplannen omdat die nog steeds niet officieel bekend zijn gemaakt. “Ik vind hier van alles van, maar verder ga ik vooralsnog niet reageren.”

Lees ook:
Kritiek op plan excuses slavernijverleden. ‘Veel beroering in de Afro-Caribische Nederlandse samenleving’

Het plan van het kabinet om op 19 december excuses te maken voor het Nederlandse slavernijverleden krijgt kritiek. De koning zou zelf, het liefst volgend jaar zomer, naar Suriname moeten komen.

Groeiende steun voor slavernijexcuus, maar meerderheid wil er niet aan

Een groeiend aantal Nederlanders vindt het Nederlandse verleden in de slavernij ‘ernstig’. Onder Nederlanders zonder migratieachtergrond neemt het begrip voor een slavernijexcuus toe. Maar een meerderheid ziet er nog steeds niets in.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden