Tweede Kamer

Vera Bergkamp verkozen tot nieuwe voorzitter Tweede Kamer, bittere pil voor Arib

 Vera Bergkamp (D66) hoort dat zij is verkozen tot de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer. De leden Khadija Arib (PvdA), Vera Bergkamp (D66) en Martin Bosma (PVV) hadden zich kandidaat gesteld.  Beeld ANP
Vera Bergkamp (D66) hoort dat zij is verkozen tot de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer. De leden Khadija Arib (PvdA), Vera Bergkamp (D66) en Martin Bosma (PVV) hadden zich kandidaat gesteld.Beeld ANP

D66’er Vera Bergkamp is gekozen tot de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer. In één stemronde won ze van oud-Kamervoorzitter Khadija Arib (PvdA) en Martin Bosma (PVV).

Met een ruime meerderheid in de eerste ronde heeft de Tweede Kamer Vera Bergkamp (D66) tot haar nieuwe voorzitter gekozen. Met haar belofte een ‘bondgenoot’ te zijn voor de Kamerleden in de strijd om een betere informatiepositie van het parlement, won ze van mede-uitdager Martin Bosma (PVV) en zittend voorzitter Khadija Arib (PvdA).

Er was slechts één stemronde voor nodig. Daarin kreeg Bergkamp een meerderheid van 74 van de 139 geldig uitgebrachte (geheime) stemmen, Arib 38 en Bosma 27 stemmen.

Bergkamp heeft al enige ervaring met de voorzittershamer. Als lid van het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer verving ze Arib meerdere keren. Ze wil een verbindend voorzitter zijn, met oog voor minderheden. Geen sinecure in deze voor het parlement enerverende tijd, waarin de lijm van de ontplofte formatie nog niet eens droog is. Met zeventien partijen in de nieuwe Kamer, de coronacrisis, de naderende verhuizing van het parlement en het geschonden vertrouwen door de toeslagenaffaire en de kabinetsvorming heeft Bergkamp meteen haar bord vol. Ze bedankte Arib meteen na afloop voor haar vijf jaren in de voorzittersstoel.

Het debat met de drie kandidaten voorafgaand aan de stemming liet zien welke zware taak er op de schouders van de nieuwe voorzitter rust. De Tweede Kamer likt nog steeds de wonden van de verkenning, met de schoffering van Kamerlid Pieter Omtzigt in de vorm van ‘functie elders’. In de woorden van kandidaat Bosma: “Elke film kent zijn deep shit-moment, en dit was het onze. De vernedering van de gekozen volksvertegenwoordiging was compleet.” Renske Leijten van de SP deed aan het adres van alle drie de kandidaten de oproep vaker de tanden van de Kamer te laten zien. “Een aanval op één is een aanval op allen.”

Meer dualisme

Versteviging van de macht van het parlement (meer dualisme), een betere informatievoorziening vanuit het kabinet en meer ruimte voor debat over wetgeving. De problemen waar het parlement mee worstelt zijn niet nieuw, de analyses over de oorzaken al vele malen gemaakt. Ondanks verbeteringen lukte het de Tweede Kamer onder scheidend voorzitter Khadija Arib ook niet om al deze problemen het hoofd te bieden.

Voor Arib en de PvdA is het verlies van de voorzittershamer een bittere pil. Meerdere partijen hadden een voorkeur voor een voorzitter uit een oppositiepartij, die D66 vrijwel zeker niet wordt. Vooraf was enige ophef over het feit dat D66-leider Sigrid Kaag tegen Mark Rutte de late deelname van Bergkamp aan de strijd had verteld. Maar Bergkamp wierp iedere hint naar ‘achterkamertjes’ van zich. “Ik zit hier op eigen kracht.” Bergkamp kreeg zeer waarschijnlijk de stem van de meeste VVD-, D66- en CDA-Kamerleden en mogelijk enkele stemmen uit het linkse kamp.

‘Tweede Kamer weer meer leeuw dan lammetje’

Bosma, Bergkamp en Arib werden in het debat urenlang kritisch bevraagd door hun collega-Kamerleden. Die vragen lieten zien waar het de Kamer de afgelopen jaren aan ontbrak, en wat er moet veranderen. Kamerleden worstelen met de lengte en hoeveelheid van debatten. Informatie en stukken uit het kabinet komen vaak (te) laat en zijn zeer omvangrijk. Bergkamp beloofde zich hier sterk voor te maken, maar zei dat niet alleen te kunnen. Bosma was er nog het eerlijkst over, in een met bijtende humor doorspekt betoog. “Ergens gaat dat mislopen. We willen ruim de tijd voor debatten, maar ze mogen niet tot diep in de nacht doorgaan.” Over de onmacht van het parlement tegenover het kabinet zei Bosma: “Wij staan elke vrijdag als lammetje op het menu van de ministerraad”. De PVV’er had beloofd dat onder zijn voorzitterschap de Tweede Kamer weer meer leeuw dan lam zou zijn, met een verwijzing naar het boek van oud-Kamervoorzitter Anne Vondeling, waarin het ook al ging over macht en onmacht.

Bosma kreeg zoals verwacht veel tegengas van Kamerleden vanwege discriminerende opvattingen van zijn partij, zoals het ontnemen van stemrecht aan Nederlanders met dubbele nationaliteit. Toch verbaasde hij zijn eigen partijgenoot met een opmerking dat als de ‘meerderheid van de Kamer het wil’, er in het nieuwe Kamergebouw best een moskee of gebedsruimte mag komen. “Dan kom ik hem zelf nog openen.”

Lees hier een profiel van de drie kandidaat-Kamervoorzitters.

Lees ook:

Vroeger greep de Kamervoorzitter zelden in

Ooit was de voorzitter van de Tweede Kamer vanzelfsprekend een man. Een man van de klok bovendien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden