Kamervoorzitter

Vera Bergkamp: Harde afspraken met kabinet over informeren Kamer

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

De voorzitter van de Tweede Kamer wil terug naar de ‘meer formele, staatsrechtelijke omgangsvormen’. Daar hoort het goed en tijdig informeren van de Kamer bij.

Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp wil harde afspraken maken met het nieuwe kabinet over het goed informeren van het parlement. Er moet onder andere duidelijk worden vastgelegd op welke informatie Kamerleden recht hebben en dat die tijdig wordt verstrekt.

Bergkamp omarmt daarmee het voorstel van ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers, die in juli dit jaar pleitte voor een ‘dualisme-akkoord’ tussen kabinet en Kamer, zodat de mooie beloftes van een andere politieke cultuur niet verdampen. Segers zal dit ook aan VVD, CDA en D66 voorleggen tijdens de kabinetsformatie.

In een interview met deze krant zegt Bergkamp dat zij de functie van Tweede Kamer als tegenmacht wil versterken. Afspraken over een betere informatievoorziening passen daarin en doen ook recht aan een breed gesteunde motie van SP-Kamerlid Renske Leijten. Die kwam er naar aanleiding van het toeslagenschandaal, waarin de Kamer herhaaldelijk niet of niet op tijd de gevraagde documenten kreeg.

Slow politics

Bergkamp pleit voor een cultuur van ‘slow politics’, naast de ‘noodzakelijke waan van de dag’. Meer ‘bedachtzaamheid en beschouwelijkheid’ en meer tijd voor wetgeving en de effecten ervan in de praktijk. “Ik wil dat we terugkeren naar de meer formele, staatsrechtelijke omgangsvormen. Dit betekent dat het kabinet vragen op tijd moet beantwoorden. Het klinkt vanzelfsprekend, maar dat is het helaas niet. Ik wil ook dat de Kamer meer tijd neemt voor het beoordelen van wetsvoorstellen.”

Volgens haar betekent dit ook dat het parlement beter luistert naar wat de Hoge Colleges van Staat (Algemene Rekenkamer, Raad van State, Nationale ombudsman) te vertellen hebben. De Kamervoorzitter noemt de toeslagenaffaire, waar de Nationale ombudsman al in 2017 signalen over afgaf. Bergkamp: “We hebben met elkaar een aantal dingen niet gezien en de Kamer is hierover niet tijdig geïnformeerd”.

Wat Bergkamp betreft vraagt zo'n informatieprotocol zoals zij het voor zich ziet, wel ‘realisme van beide kanten’. Ook de Kamer moet zich eraan houden. “Als een Kamerlid aan een minister vraagt om binnen twee dagen een complex feitenrelaas over een bepaalde gebeurtenis te leveren, dan weet je van tevoren dat het kabinet daar waarschijnlijk niet aan kan voldoen.”

Twisten over staatsrecht

Bergkamp is voorzitter sinds april. Haar tijd wordt sindsdien vooral in beslag genomen door de coronacrisis, de verhuizing van de Tweede Kamer en de kabinetsformatie. Eind mei werd ze geconfronteerd met een staatsrechtelijk ingewikkelde kwestie: VVD’er Dilan Yesilgöz-Zegerius werd benoemd tot staatssecretaris in een demissionair kabinet, maar bleef Kamerlid. In augustus gebeurde hetzelfde met VVD’er Dennis Wiersma en Steven van Weyenberg (D66). Staatsrechtgeleerden werden het niet eens over de vraag of dit juridisch gezien mag.

Op een vraag van Forum voor Democratie antwoordde Bergkamp per brief dat deze dubbelfunctie geoorloofd is volgens de Grondwet, en schreef ook dat de Kamer hierover advies kon vragen aan de Raad van State. Uiteindelijk oordeelde de Raad van State dat de Grondwet het weliswaar niet verbiedt, maar dat het ‘uit grondwettelijk oogpunt ongelukkig’ is. Daarop legden ze alle drie toch hun Kamerlidmaatschap neer.

Achteraf, zegt Bergkamp, had de Kamer eerder over de politieke wenselijkheid van de dubbelfuncties kunnen debatteren. Maar ze blijft erbij dat het vellen van zo’n politiek oordeel niet aan haar is. “Ik ben als voorzitter neutraal.” Bergkamp is wel van plan een groep staatsrechtgeleerden om zich heen te verzamelen voor informeel overleg, zodat ze de dilemma’s eerder kan invoelen en voorleggen aan de Kamer.

Lees ook:

‘Voorzitten is intuïtie, geen exacte wetenschap’

Een half jaar is ze nu Tweede Kamervoorzitter. Vera Bergkamp pleit voor ‘slow politics’, naast de noodzakelijke waan van de dag.

ChristenUnie wil een dualisme-akkoord tussen kabinet en Kamer

Om er zeker van te zijn dat de mooie beloftes over een andere politieke cultuur niet verdampen, wil Gert-Jan Segers dat de nieuwe coalitie vastlegt hoe zij met de Kamer zal omgaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden