Vier vragenKhadija Arib

Vera Bergkamp en het presidium staan voor een akelig dilemma in de zaak-Arib

Toenmalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib in 2021. Beeld EPA
Toenmalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib in 2021.Beeld EPA

Kan er deze week een streep worden gezet onder de kwestie-Arib of blijft het dispuut dooretteren? Deze week wil de Tweede Kamer een knoop doorhakken.

Wilfred Scholten

Bijna alles wat er fout kan gaan, ging in de kwestie rond oud-Kamervoorzitter Khadija Arib fout, zowel procedureel als politiek. En nog altijd zit de Kamer met de zaak in haar maag .

Algauw ontstaat het beeld dat de vaderlandse politiek weer eens alleen met zichzelf bezig is, waardoor het vertrouwen tussen de burgers en de overheid opnieuw een knauw krijgt. Ondertussen ligt er ook de vraag hoe het mogelijk is dat de reputatie van een Kamerlid zo snel te grabbel kan worden gegooid, en welke middelen medewerkers in de Kamer hebben in onveilige situaties.

Waar gaat het ook alweer over?

Eind september kwam NRC met het nieuws dat het presidium – het dagelijks bestuur – van de Tweede Kamer besloten had een onderzoek in te stellen naar de gedragingen van Arib in haar tijd als Kamervoorzitter (2016-2021). Enkele personeelsleden in de Kamer sloeg de schrik om het hart, toen bekend werd dat zij voorzitter zou worden van de parlementaire enquêtecommissie over de coronacrisis. In anonieme brieven werd gesproken over ‘grensoverschrijdend gedrag’ en ‘machtsmisbruik’ van Arib. Ze zou een waar schrikbewind hebben gevoerd en werd zelfs van ‘machtsmisbruik’ beschuldigd. Landsadvocaat Pels Rijcken adviseerde Kamervoorzitter Vera Bergkamp een extern onderzoek in te stellen naar Arib. Het voltallige presidium van negen Kamerleden stemde daarmee in. Maar voordat Bergkamp dit nieuws aan Arib kon meedelen, lekte het nieuws over het onderzoek uit en werd Arib hiermee overvallen.

Arib sprak al snel van een ‘politieke afrekening’ door Bergkamp, en zij besloot uiteindelijk de Kamer te verlaten.

En toen?

Er klonk brede kritiek vanuit de Tweede Kamer. Geert Wilders, die haar benoeming in 2016 vanwege haar Marokkaanse achtergrond ‘een zwarte dag’ voor de democratie noemde, betreurde nu het vertrek van zijn collega. In een roerige en soms emotionele commissievergadering over de werkwijze van de Kamer kwam voorzitter Bergkamp onder vuur te liggen. Waarom had ze de landsadvocaat ingeschakeld? En kan een Kamer wel een onderzoek instellen naar een lid van die Kamer? Pieter Omtzigt riep op het onderzoek door recherchebureau Hoffmann voorlopig stil te leggen.

Wat staat er deze week op het spel?

Vorige week sprak het presidium enkele keren over de zaak. Grote vraag is of het onderzoek inderdaad stil komt te liggen. Binnen drie dagen wilde Bergkamp de knoop doorhakken, maar die termijn is al verstreken. Ondertussen sprak de Volkskrant met drie vertrouwenspersonen in de Tweede Kamer die zich niet herkenden in de kritiek op Arib. Volgens de vertrouwenspersonen ontbraken ‘concrete bewijzen’, waardoor de brief niet tegen haar gebruikt mocht worden.

Gaat het presidium het onderzoek stilleggen?

Hoewel het gehele presidium oorspronkelijk vóór een onderzoek naar Arib was, vinden drie partijen die daarin zitten, PVV, Partij voor de Dieren en de SP, inmiddels dat het onderzoek moet worden stopgezet. Overigens zitten presidiumleden op eigen titel in het bestuur, niet namens hun partij. PvdA’er Henk Nijboer verliet vanwege de zaak rond zijn partijgenoot het presidium al eerder.

Bergkamp en het presidium staan voor een akelig dilemma. Zij zouden wellicht het liefst de zaak stilleggen en achter zich laten. Maar zeker voor de klagers die de zaak aankaarten zou dat een grote teleurstelling zijn. Deze week neemt het presidium nog de tijd om over een besluit na te denken en vragen vanuit de Kamer te beantwoorden. Voor voorzitter Vera Bergkamp is de zaak dan waarschijnlijk nog niet afgesloten: zij komt hoe dan ook beschadigd uit deze affaire.

Lees ook:

Column Hans Goslinga: Wie wil er nog Kamerlid worden?

De kwesties rond de (oud-) Kamerleden Khadija Arib en Gijs van Dijk laten zien hoe weerloos ook publieke ambtsdragers zijn als er iets tegen hen wordt ingebracht. Voor je het weet, lig je met een beschadigde reputatie in de goot.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden