Regelgeving

UWV worstelt met gaten tussen de wet en de praktijk

Voorzitter André Bosman (VVD) van de Tijdelijke commissie uitvoeringsorganisatie tijdens de voortzetting van de openbare verhoren.Beeld ANP

Bij het UWV zien ze graag de menselijke maat terug, maar de politiek bepaalt, bleek gisteren in Den Haag bij de enquêtecommissie.

Het UWV kon niet anders dan jarenlang de persoonlijke gesprekken met klanten minimaliseren. Dat zei Fred Paling, ex-topman van het UWV vrijdag tegen de tijdelijke Kamercommissie uitvoeringsorganisaties (TCU).

De bezuinigingsopdracht vanuit het ministerie zorgde ervoor  dat fors werd ingezet op automatisering van de uitkeringen, aldus Paling. Daardoor kon het UWV het werk nog wel aan. “Technisch gezien zijn er genoeg middelen en mensen. Maar er zit wel een gat tussen de middelen en wat men ­intern professioneel verantwoord vindt.” Daardoor, meent Paling, “is een beeld ontstaan dat de UWV-­service niet adequaat was voor de maatschappelijke vraag”.

Hij zei dat tegen de commissie TCU die onderzoek doet naar de vraag hoe de menselijke maat bij uitvoeringsorganisaties weer kan terugkomen. Eerder kwamen de belastingdienst en het CBR aan het woord, vrijdag werd de situatie bij het UWV besproken.

Lastig voor het UWV is dat er wetten en regels komen die soms niet goed uitvoerbaar zijn. Als voorbeeld werd de sollicitatieplicht genoemd voor mensen die werken, maar ook deels nog een uitkering krijgen. “Zo’n sollicitatieplicht voelt heel onredelijk”, erkende directeur-generaal Herstel van het ministerie van sociale zaken. Daarom is besloten dat deze mensen drie maanden uitstel van hun sollicitatieplicht krijgen. Ook wordt er gekeken naar een aanpassing van de wet. “Maar dat is wel pas vijf jaar na de eerste melding”, erkende Herstel.

Geen uitzondering

Volgens ex-topman Paling heerst bij werknemers van het UWV ook een cultuur dat ze niet snel zeggen dat iets niet gaat. “We zouden bij UWV steviger kunnen aangeven: u wilt dit beleid als politiek, maar dat heeft dan de volgende consequenties. Voor onze medewerkers is het heel frustrerend dat de politiek de consequenties van haar beleid niet voor eigen rekening neemt, maar de schuld bij het UWV legt zodra er problemen zijn.”

De uitvoeringsorganisatie kan ook geen uitzonderingen op de regels maken om de menselijke maat erin te houden. Dat is aan de politiek, zei Paling. Zo werd een Wajonger die een bonus kreeg na 12,5 dienstjaren volgens de wet gekort op zijn uitkering. Pas na landelijke publicaties kon de Wajonger, na overleg met het ministerie alsnog de bonus houden.

UWV-directeur Klant en Service Burgmeyer gaf een ander voorbeeld. “Iemand van in de zestig, voor wie het uitzicht op het opnieuw vinden van werk niet zo groot is, moet solliciteren. Wij kunnen niet zeggen: ‘Daar kunt u mee stoppen’. Dat zouden we misschien wel willen, op basis van ons vakmanschap, en onze inschatting van de persoonlijke situatie.”

Lees ook: 

Vivian vecht al jaren tegen het UWV

Door een gebrek aan menselijke maat lukt het de overheidsinstantie niet altijd om burgers goed te helpen. De familie Van Antwerpen weet er alles van.

Ambtenaren moeten meer ruimte voor interpretatie van wetten krijgen

Als de politiek zelf aangeeft hoe de overheid de burger tegemoet kan treden, lukt dat ook beter bij organisaties als de Belastingdienst, denkt de Nationale Ombudsman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden