Europese Commissie

Ursula von der Leyen is nu al twee Eurocommissarissen kwijt

Beeld Trouw

De Hongaarse en Roemeense kandidaat-Eurocommissarissen zijn afgewezen wegens belangenverstrengeling, nog voordat de traditionele hoorzittingen goed en wel zijn begonnen.

Formeel is ze nog niet eens begonnen aan haar nieuwe baan — over exact een maand pas — maar nu al heeft Ursula von der Leyen grotere kopzorgen dan al haar voorgangers hebben gehad toen ze zich opmaakten voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

Het Europees Parlement heeft ­namelijk keihard ‘nee’ gezegd tegen twee voorgedragen Eurocommissarissen. Volgens de commissie juridische zaken van het parlement zijn de Roemeense Rovana Plumb en de Hongaar László Trócsányi ‘ongeschikt’ om hun hoge Brusselse post in te nemen ­wegens financiële belangenverstrengeling.

Strikt genomen heeft het parlement niet de macht om individuele kandidaat-commissarissen te weigeren, maar politiek gezien is hun lot ­bezegeld. Aan Von der Leyen nu de taak om dit probleem op te lossen. Vooral het bedelen bij Boedapest om een nieuwe kandidaat leek een heikel karwei te worden, maar de Hongaarse premier Orbán hielp haar snel uit de brand: enkele uren na het negatieve oordeel van het parlement maandag toverde hij al een vervanger voor Trócsányi uit de hoge hoed: Olivér Várhelyi, de huidige EU-ambassadeur in Brussel.

In een opstandige bui

Met de afwijzingen bevestigde de parlementscommissie haar vorige week ingenomen standpunt over Plumb en Trócsányi. Op aandringen van parlementsvoorzitter David Sassoli kwamen de leden maandagochtend opnieuw bijeen om hun standpunt te ‘verduidelijken’ — een dienstopdracht die enkele parlementariërs in een extra opstandige bui deed belanden. Voor alle duidelijkheid lieten ze het zelfs op een stemming aankomen: Plumb verloor die met 13-7, Trócsányi met 12-9.

Bij Plumb draait de belangenverstrengeling om twee leningen, waarvan één politiek gevoelige, die ze verzuimde op te voeren. Over Trócsányi groeide het wantrouwen wegens een door hem opgericht advocatenkantoor dat nog steeds zijn naam draagt en werk verrichtte voor de Hongaarse regering. Maar vooral wordt hij als oud-minister van justitie in verband gebracht met de uitholling van de rechtsstaat.

De hoorzittingen

De doorgaans pittige hoorzittingen van kandidaat-Eurocommissarissen in het Europees Parlement zijn maandag begonnen. Drie kandidaten die al in de commissie-Juncker zitten (de Slowaak Maros Sefcovic, de Ier Phil Hogan en de Bulgaarse Marija Gabriel) mochten als eerste opdraven. Frans Timmermans is volgende week dinsdag als laatste van de 26 aan de beurt.

Het Verenigd Koninkrijk stuurt vanwege de beoogde brexit geen Eurocommissaris naar Brussel, maar de 73 Britse Europarlementariërs oordelen wel mee over de kandidaten. Later deze maand moet het parlement formeel instemmen met de ­hele commissie-Von der Leyen.

Het is een vijfjaarlijks ritueel dat het Europees Parlement negatief oordeelt over minstens één kandidaat-commissaris. Dat gebeurt doorgaans tijdens de hoorzittingen die alle kandidaten moeten ondergaan. Dit keer is het een primeur dat voordrachten al worden weggehoond voordat die hoorzittingen goed en wel zijn begonnen. De financiële doorlichting vooraf door de commissie juridische zaken gebeurt dit jaar voor het eerst.

Flagrant onrecht

Trócsányi reageerde vinnig op zijn afwijzing. Hij spreekt van ‘flagrant onrecht’, ‘duidelijke en moedwillige schending van rechtsregels’ en ‘een verzameling leugens’. Wat hem ­betreft krijgt deze episode nog een ­juridisch staartje.

“Trócsányi, mede-architect van de ontmanteling van de Hongaarse rechtsstaat, is plotseling erg begaan met de regels”, tweette PvdA-Europarlementariër Lara Wolters, lid van de commissie juridische zaken. ­“Diezelfde regels zeggen dat een ­kandidaat met een belangenconflict geen Commissaris kan worden. #ThankUNext”.

Lees ook:

Deze kandidaat-commissarissen kunnen het moeilijk gaan krijgen

De komende anderhalve week worden de 26 kandidaat-eurocommissarissen gegrild in het Europees parlement. We zetten op een rij wie zich zorgen moet maken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden