Mark Harbers (links), minister van infrastructuur en waterstaat, tijdens het commissiedebat in de Tweede Kamer over de luchtvaart.  Beeld ANP
Mark Harbers (links), minister van infrastructuur en waterstaat, tijdens het commissiedebat in de Tweede Kamer over de luchtvaart.Beeld ANP

Luchtvaartdebat

Tweede Kamer wil op Schiphol kwaliteit boven kwantiteit

Binnen de coalitie pleit alleen de VVD nog voor groei van de luchtvaart. Volgens D66 en CDA kan de sector niet door op de huidige voet.

Niels Markus

Nog maar kort geleden prees de halve Tweede Kamer Schiphol als ‘de nationale trots’. Tijdens het luchtvaartdebat van woensdag kreeg alleen Kamerlid Wybren van Haga die twee woorden nog over de lippen.

PVV’er Dion Graus, die nooit een kans onbenut liet om de luchtvaartsector te roemen, zei dat hij “tot voor kort” trots was, vóórdat Schiphol gebukt ging onder lange wachtrijen en afgelaste vluchten. “Ik schaam me ervoor.” Kamerleden noemden KLM voorheen vaak liefkozend ‘de blauwe zwaan’. Die typering klonk in het debat van woensdag niet. Wel noemde PvdA’er Habtamu de Hoop Schiphol “een plofkip met zogenaamd gouden eieren”.

Er is meer omgeslagen in het luchtvaartdebat. Binnen de coalitie staat de VVD steeds meer alleen als het gaat om groei van de luchtvaart. VVD’er Daniël Koerhuis pleitte ouderwets voor méér vluchten op Schiphol. Zijn redenering: groei is nodig voor de werkgelegenheid. “De productiviteit stijgt ieder jaar. Als je niet groeit, dan gaan de banen afnemen.”

Niet op de huidige schaal

CDA en D66 zetten zich, sterker dan tijdens Rutte III, af tegen deze ideologie. Volgens D66-Kamerlid Raoul Boucke kan de luchtvaartsector “op de huidige voet niet door”. D66 wil dat Schiphol een internationaal knooppunt blijft, maar niet op de huidige schaal. “We hoeven niet vast te houden aan deze hub. Hoeveel passagiers of vliegbewegingen zijn er nodig om het netwerk in stand te houden? En mocht zich krimp voordoen, hoe houdbaar is het model dan nog?”

De Tweede Kamer is blij met het sociaal akkoord dat Schiphol en de vakbonden dinsdag overeenkwamen. Volgens CDA’er Harry van der Molen loopt het zeer liberale bedrijfsmodel van Schiphol ‘op zijn laatste benen’. Suzanne Kröger (GroenLinks) schetste dat op de luchthaven structureel kwantiteit boven kwaliteit is gegaan. “Schiphol wilde de goedkoopste zijn om te concurreren met andere hubs. Door het niet te nauw te nemen met lonen en veiligheid. Door zoveel mogelijk vluchten te plannen, ook op tijdstippen waarop dit leidt tot gezondheidsschade van omwonenden. Met totale maling aan het klimaat.”

‘Schiphol zit in de middenmoot, maar wordt één van de duurste luchthavens’

Mede door de loonsverhogingen zal Schiphol de komende jaren een duurdere luchthaven worden, zegt minister Mark Harbers van infrastructuur. “Schiphol zit nu in de middenmoot, maar het wordt één van de duurste luchthavens van Europa.” Dat hoeft niet erg te zijn, vindt hij. Het vorige kabinet besloot dat verduurzaming en vermindering van de hinder net zo belangrijk zijn als een goed netwerk en veiligheid. “Goede kwaliteit mag een prijs hebben. En we hebben de afgelopen tijd gezien waarom sommige dingen duurder moeten worden.”

Wat betreft toekomstige groei vindt Harbers dat er een ‘betere balans’ nodig is rond Schiphol. Later dit jaar komt hij met verdere plannen, over het netwerk van Schiphol, overlast, klimaat en stikstof. “Dat is best een ingewikkelde puzzel.”

Dinsdag kwam Schiphol-directeur Dick Benschop al zijn verhaal doen in de Kamer. Tot verrassing van verschillende Kamerleden zei hij toen dat de aandeelhouder – de staat is de grootste deelnemer in de luchthaven – uiteindelijk opdraait voor de loonsverhogingen. Harbers bevestigt dat. De extra loonkosten gaan ten koste van de winst en daarmee van de dividenduitkering aan het rijk. “Maar wij vinden de arbeidsvoorwaarden en een gezonde exploitatie belangrijker dan winstmaximalisatie. Wij sturen als aandeelhouder niet op lage kosten en winstmaximalisatie. Dat vinden wij niet in het publieke belang.”

Lees ook:

Heeft het businessmodel van Schiphol en KLM zijn langste tijd gehad?

De Kamer heeft het deze week druk met de luchtvaart, met aandelen en met wachtrijen. Over de belangrijkste vraag wordt nauwelijks gesproken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden