Belastingdienst

Tweede Kamer ruziet over de afhandeling van de toeslagenaffaire

Renske Leijten (SP), Helma Lodders (VVD) en Steven van Weyenberg (D66) tijdens een ingelaste procedurevergadering van de commissie financiën in de Tweede Kamer. Beeld ANP

Drie Kamerleden liggen onder vuur omdat zij navraag deden naar de eventuele vervolging van Snel en diens ambtenaren.

Het SP-Kamerlid Renske Leijten was zich van geen kwaad bewust: “In alle debatten is gesproken over welke gevolgen dit moet hebben voor de verantwoordelijken.” Toch zijn collega’s boos, zoals D66’er Steven van Weyenberg: “Er is een notitie aangevraagd namens mij. Dat is ongelukkig.”

In een spoedvergadering sprak de commissie financiën van de Tweede Kamer maandag over de uitgelekte notitie van het Bureau Wetgeving. Daarin staat uitgelegd wat de positie is van de Kamer bij mogelijke strafbare feiten gepleegd door de staatssecretaris of zijn ambtenaren. ‘RTL Nieuws’ en Trouw berichtten daar vorige week over: “De Kamer wil weten hoe mogelijke ambtsmisdrijven gepleegd door ambtenaren of de staatssecretaris wettelijk kunnen worden aangepakt.”

Het hele weekeinde hingen Kamerleden bij elkaar aan de telefoon over de notitie die werd opgesteld naar aanleiding van de kinderopvangtoeslagaffaire. Honderden en waarschijnlijk duizenden ouders moesten de afgelopen jaren tienduizenden euro’s aan toeslagen terugbetalen. De fiscus beschuldigde hen van fraude. Maar inmiddels is bij een deel van de ouders vastgesteld dat bewijs voor het terugvorderen ontbrak en staatssecretaris Menno Snel van financiën erkende dat er ‘onrechtmatig’ is gehandeld door de Belastingdienst.

Dat roept de vraagt op of er ambtsmisdrijven zijn gepleegd. De commissie Donner die de affaire onderzocht, zag die niet, zo stond drie weken geleden in het interim-rapport. De ‘vooringenomenheid’ en het onrechtmatig handelen van ambtenaren waren geen bewuste keuze. De nadruk op bestrijding van fraude leidde tot de defensieve houding: ‘Bij twijfel afwijzen.’

‘Ik heb niet de indruk dat wij rare dingen hebben gedaan’

De notitie kwam tot stand op verzoek van drie Kamerleden (Leijten, Pieter Omtzigt van het CDA en Farid Azarkan van Denk). Die zouden een hoorzitting met deskundigen voorbereiden, zoals een paar Kamerleden dat altijd doen, namens de hele commissie. Informatie over wat de Kamer kan doen bij ambtsmisdrijven leek hen nuttig. In de notitie staat dat hij is aangevraagd door ‘de vaste Kamercommissie voor financiën’. Morgen praat de Tweede Kamer met Snel.

Leijten: “Toen wij opdracht kregen om een hoorzitting voor te bereiden hebben we het ook gehad over vragen over de ministeriële verantwoordelijkheid. Er is niets gebeurd op eigen initiatief. Wij wilden ten behoeve van de hele commissie een schets van de middelen die er zijn om ambtsmisdrijven aan te pakken. Dat is alles.”

Volgens Anne Mulder (VVD), voorzitter van de commissie, zouden de media de indruk wekken dat de commissie strafrechtelijk wil vervolgen. “Die indruk wil ik wegnemen”, sprak hij. Een ander bezwaar van de Kamer is dat politici zich niet met strafrechtelijke vervolging moeten bemoeien.

Azarkan (Denk) liet het daar niet bij zitten. Hij meent dat de drie Kamerleden alle reden hadden om na te gaan ‘hoe vervolging plaatsvindt bij ambtenaren en politieke ambtsdragers’, zoals in de notitie staat. Hij wees er op dat het CDA in een eerder Kamerdebat verklaarde dat ‘er wetten zijn overtreden’ en dat de PvdA sprak over ‘machtsmisbruik’ door ambtenaren. “Ik heb niet de indruk dat wij rare dingen hebben gedaan.”

Lees ook: 

Kamer onderzoekt strafvervolging Menno Snel en ambtenaren

De Tweede Kamer onderzoekt of staatssecretaris Snel of zijn ambtenaren strafrechtelijk vervolgd kunnen worden voor hun handelen in de affaire rond kinderopvangtoeslag. 

Trouw-journalist Jan Kleinnijenhuis vertelt in de podcast ‘Betrouwbare Bronnen’ van Jaap Jansen over het dossier rond de kinderopvangtoeslagaffaire. Beluister de podcast hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden