Beeld -

Plein 2Niels Markus

Tijdens de Algemene Beschouwingen leer je de familie van politici kennen

Woensdag is het weer zover: de Algemene Politieke Beschouwingen (APB). Het belangrijkste debat van het jaar, waarin de contouren van het komende politieke jaar geschetst worden. En het debat waarin we de familie van onze volksvertegenwoordigers wat beter kunnen leren kennen.

Tijdens de Beschouwingen van vorig jaar zetten vrijwel alle partijen, van links tot rechts, het neoliberale denken bij het vuilnis. Maar wat misschien nog wel meer bleef hangen, waren alle familiale inkijkjes die debatvolgers voorgeschoteld kregen. GroenLinks-leider Jesse Klaver vertelde hoe zijn zoon hem op de fiets de vraag had gesteld: “Papa, jij bent toch Jesse Klaver?” En over hoe hij met zijn kinderen stoeit en ze dan het antwoord ontlokt dat hij de liefste van de wereld is. “En wie is de stomste van de wereld? ‘Mama’.” Daarvandaan is het natuurlijk een kleine stap naar de boodschap die Klaver voor het kabinet had: dat zijn partij voor alle begrotingen zou stemmen.

De rode oom, het zwarte schaap

Van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff kwam zo ongeveer de hele familie, ooit in haar geheel werkzaam bij Philips, voorbij. Zoals die ene rode oom, het zwarte schaap omdat hij voor FC Eindhoven was in plaats van voor PSV. Overigens is dat lang niet de enige rode oom van de liberaal. “U zit met de verkeerde opgescheept”, vertrouwde Dijkhoff SP-leidster Lilian Marijnissen toe, die toch wel benieuwd was geworden naar de familie van de VVD’er.

Dijkhoff had een jaar eerder al naar de toekomst gekeken vanuit de ogen van zijn peuterdochter. Wat zou ze willen worden, vroeg hij zich af: “Artificial intelligence developer? Hyperloopmachinist? Influencer?” Vervolgens mijmerde hij dat hij zijn dochtertje niet kan beloven dat alle handelstarieven naar nul zullen gaan en dat vrijhandel gegarandeerd is in 2050. Dat zijn andere gesprekken dan die Jesse Klaver met zijn kinderen voert.

In een interruptiedebatje haalden Lilian Marijnissen en CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma herinneringen op aan debatten die hun vaders voerden, toen die voormannen waren van hun partijen. Zoon Heerma wilde van dochter Marijnissen weten of zij niet meer aandacht voor de nationale historie wil, gezien het feit dat haar vader zo’n voorvechter was van een Nationaal Historisch Museum.

Vader Heerma en vader Marijnissen

Het is misschien toeval, maar de weinige keren dat er voor de eeuwwisseling in de nationale vergaderzaal over gezinsleden werd gesproken, werd dat gedaan door vader Heerma en vader Marijnissen. Tijdens de Beschouwingen van 1995 werd CDA-fractievoorzitter Enneüs Heerma door bewindslieden van het net aangetreden eerste paarse kabinet uitgelachen vanwege zijn pleidooi voor ‘gezinspolitiek’. Vervolgens haalde hij zelf een staaltje gezinsbegrotingspolitiek aan: “Ik heb met mijn zoon ook wel eens onderhandelingen over de bekostiging van zijn studie en over zijn zakgeld. Het interesseert mijn zoon niet zoveel of het in dit potje of dat potje gaat. Hij wil weten wat hij uiteindelijk krijgt, dus wat er beschikbaar is.” Jan Marijnissen vertelde tijdens de APB van 2001 – kort na de aanslagen van 11 september – dat in de klas van zijn dochter niet drie, maar vier minuten stilte werd gehouden.

De opmerkingen van Marijnissen en Heerma waren uitzonderingen. Privé was in Den Haag heel lang privé. Na de opkomst van Fortuyn werd het privéleven steeds meer politiek. Dat kinderen en ouders zoveel in debatten betrokken worden, is iets van de laatste jaren, maar tijdens campagnes treden familieleden al langer op de voorgrond. Zo nam Diederik Samsom in 2012 een reclamespotje op met zijn vrouw en twee kinderen. Premier Jan Peter Balkenende schetste zijn visie op de toekomst van Nederland aan de hand van hoe zijn dochters en die van vicepremier Wouter Bos het in 2050 zouden hebben. Hun kinderen zullen dan leven in een ‘participatiemaatschappij’, waarin kennis en flexibiliteit nog belangrijker zijn geworden. Dikke kans dat ze daar weer de dochter van Klaas Dijkhoff tegenkomen.

Zij zullen aan bod komen

1. Tante Sjaan en ome Han
2. Een nog niet eerder genoemde achtertante van Klaas Dijkhoff
3. Het pasgetrouwde echtpaar Grapperhaus

De rubriek Plein 2 behandelt de belangrijke en minder belangrijke bijzaken in politiek Den Haag, beschreven door de parlementaire redactie van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden